نشست یکروزه، هماندیشی توسعه همکاریهای اقتصادی استان یزد با قاره آفریقا، با حضور میهمانان خارجی و داخلی و مسئولان استان با برگزاری ۴ پنل تخصصی مصالح ساختمانی، صنایع معدنی و فولاد؛ نساجی، پوشاک، پلیمر و پلاستیک؛ صنایع غذایی و کشاورزی؛ خدمات فنی مهندسی ساختمان، انرژی خورشیدی و دانشبنیان با بررسی تخصصی مسائل بانکی، بیمه و لجستیک در قاره آفریقا برگزار شد.
غضنفر امیرجلیلی، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی یزد و مدیر پنل نساجی، پوشاک، پلیمر و پلاستیک در نشست کارشناسان این پنل، گفت: اگر قرار باشد برنامههای امسال دقیقاً تکرار سال گذشته باشد و از میان صدها فعال اقتصادی حاضر در نشستهای B2B تنها تعداد محدودی به همکاری واقعی برسند، باید بپرسیم اشکال کار کجاست؟ اگر سال گذشته ۶۰۰ نفر در این نشستها حضور داشتند و تنها حدود ۶۰ نفر وارد همکاری عملی شدند، همان ۶۰ نفر قابل تقدیرند، اما وظیفه ما این است که بررسی کنیم چرا سایرین وارد میدان نشدند. آیا انگیزه نداشتند یا با چالشهایی روبهرو شدند که نتوانستند از آن عبور کنند؟ این چالشها باید شناسایی و برطرف شوند تا در اجلاسهای آینده شاهد تکرار همان نتایج نباشیم.
وی افزود: اجازه دهید بحث را با یک پرسش آغاز کنم؛ چرا امروز تقریباً همه قدرتهای اقتصادی جهان نگاه ویژهای به آفریقا دارند؟ پاسخ این سؤال، بیش از آنکه نفت، معادن یا منابع طبیعی باشد، در یک واژه خلاصه میشود؛ غذا. آینده اقتصاد جهان به امنیت غذایی وابسته است. برآوردها نشان میدهد جمعیت جهان تا سال ۲۰۵۰ به حدود ۱۰ میلیارد نفر خواهد رسید و تأمین غذای این جمعیت، یکی از مهمترین دغدغههای کشورهای دنیا خواهد بود. در این میان، آفریقا جایگاهی بیبدیل دارد. حدود ۶۰ درصد اراضی قابل کشت استفادهنشده جهان در این قاره قرار دارد. جمعیت آفریقا نیز از حدود یک و نیم میلیارد نفر امروز، تا سال ۲۰۵۰ به حدود دو و نیم میلیارد نفر خواهد رسید؛ یعنی از هر چهار نفر ساکن کره زمین، یک نفر آفریقایی خواهد بود. علاوه بر این، جوان بودن جمعیت و رشد سریع شهرنشینی، تقاضا برای صنایع غذایی، فرآوری محصولات کشاورزی و زنجیره تأمین غذا را به شدت افزایش خواهد داد.
عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی یزد بیان داشت: برخلاف تصور رایج، مشکل اصلی آفریقا کمبود زمین یا آب نیست؛ بلکه ضعف سرمایهگذاری، کمبود صنایع تبدیلی، محدودیت در فرآوری، بستهبندی، استانداردسازی و دسترسی به بازارهای جهانی است. به همین دلیل، بسیاری از محصولات کشاورزی این قاره پیش از آنکه به ارزش واقعی خود برسند، از چرخه اقتصادی خارج میشوند. دقیقاً در همین نقطه، همکاری یزد و آفریقا معنا پیدا میکند.
وی افزود: استان یزد با وجود محدودیتهای طبیعی و کمبود منابع آبی، توانسته است با اتکا به دانش، مدیریت و صنایع تبدیلی، ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد کند. نمونه روشن آن صنعت محصولات کنجدی است؛ بخش عمده کنجد از خارج استان و حتی از کشورهای آفریقایی وارد میشود، اما در یزد به محصولاتی با ارزش افزوده بالا تبدیل شده و علاوه بر تأمین بازار داخلی، صادر نیز میشود. بنابراین مزیت اصلی یزد، تولید ماده خام نیست، بلکه خلق ارزش افزوده است. اگر بپذیریم که آفریقا یکی از مهمترین بازارهای آینده صنایع غذایی جهان است، باید از امروز برای حضور پایدار در این بازار برنامهریزی کنیم. از نظر من، پنج محور باید در اجلاس اصلی همکاریهای یزد و آفریقا مورد توجه قرار گیرد.
مدیر پنل نساجی، پوشاک، پلیمر و پلاستیک گفت: نخست، انتخاب هوشمندانه بازارهای هدف. آفریقا یک کشور نیست؛ قارهای متشکل از ۵۴ کشور با فرهنگ، اقتصاد، مذهب و نیازهای متفاوت است. بنابراین باید بازارهای هدف را بر اساس شناخت دقیق، روابط سیاسی، ظرفیت اقتصادی و نیازهای واقعی انتخاب کنیم. به جای دعوت گسترده و بدون هدف، باید هیئتهای تجاری تخصصی و هدفمند تشکیل شود. دوم، تقویت نقش بخش خصوصی. دولت مسیر را هموار میکند، اما تجارت پایدار را بخش خصوصی شکل میدهد. خوشبختانه یزد از ظرفیت بالای کارآفرینان و صادرکنندگان توانمند برخوردار است. سوم، حرکت از صادرات کالا به صادرات ارزش. رقابت امروز دنیا تنها بر سر کیفیت محصول نیست؛ بلکه بر سر حضور در زنجیره ارزش است؛ از فرآوری و بستهبندی گرفته تا استانداردسازی، برندسازی و خدمات پس از فروش. چهارم، تقویت دیپلماسی اقتصادی. وزارت امور خارجه و رایزنان اقتصادی باید نقش فعالتری در شناسایی فرصتها، رفع موانع و تسهیل ارتباطات تجاری ایفا کنند. و پنجم، نقشآفرینی اتاق بازرگانی یزد. پیشنهاد مشخص من ایجاد «میز تخصصی صنایع غذایی ایران و آفریقا» در اتاق بازرگانی یزد است تا همکاریها محدود به یک همایش یا اجلاس نباشد و به صورت مستمر دنبال شود.
وی افزود: نکته بسیار مهم دیگری که معمولاً کمتر به آن توجه میشود، شناخت فرهنگ بازارهای آفریقایی است. تجربه شخصی من از سفر به چند کشور آفریقایی نشان میدهد بسیاری از شکستهای صادراتی ناشی از ناآشنایی با فرهنگ مصرف است. برای مثال، ممکن است پارچه مشکی که در ایران بازار مناسبی دارد، در برخی کشورهای آفریقایی هیچ تقاضایی نداشته باشد و در مقابل، رنگهای شاد و فسفری مورد استقبال قرار گیرد. یا نوع ماکارونی، بستهبندی و حتی اندازه محصول باید متناسب با سلیقه مصرفکنندگان آن کشور باشد. این اطلاعات را چه کسی باید در اختیار تولیدکنندگان قرار دهد؟ رایزنان فرهنگی و اقتصادی باید شناخت دقیقی از بازار مقصد داشته باشند و آن را به فعالان اقتصادی منتقل کنند. بسیاری از کشورها، از جمله ژاپن و ترکیه، پیش از اعزام تجار خود، اطلاعات دقیق فرهنگی، اجتماعی و حتی شیوه مذاکره با طرف مقابل را در اختیار آنان قرار میدهند؛ اما ما هنوز در این زمینه ضعف داریم.
مدیر پنل نساجی، پوشاک، پلیمر و پلاستیک بیان داشت: یزد تنها یک استان صنعتی نیست؛ یزد یک شریک تجاری قابل اعتماد است. سرمایه اصلی این استان، اعتماد، خوشنامی، سختکوشی، نیروی انسانی متخصص، شرکتهای دانشبنیان، تجربه صادراتی و فرهنگ کارآفرینی است. همکاری با آفریقا نیز نباید صرفاً به خرید و فروش کالا محدود شود. سرمایهگذاری مشترک، انتقال فناوری، آموزش نیروی انسانی، ایجاد واحدهای تولیدی مشترک و توسعه همکاریهای صنعتی، مسیرهایی است که میتواند روابط اقتصادی را پایدار کند. در حوزه نساجی نیز یزد پیشینهای چندصد ساله دارد. این استان روزگاری یکی از مراکز مهم تولید پارچه در منطقه بود و امروز نیز با برخورداری از کارخانههای مدرن و ظرفیتهای صنعتی گسترده، میتواند نقش مهمی در توسعه همکاریهای ایران و آفریقا ایفا کند. در نهایت انتظار ما از رایزنان اقتصادی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران این است که شناخت دقیق، کاربردی و بهروز از بازارهای محل مأموریت خود را در اختیار فعالان اقتصادی قرار دهند؛ زیرا موفقیت در تجارت بینالملل تنها شناخت بازار، فرهنگ و نیاز واقعی مشتری امکانپذیر خواهد بود.
نساجی، سفیر فرهنگ و تاریخ یزد در بازارهای جهانی است
عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی یزد نیز با تأکید بر اینکه صنعت نساجی تنها یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی این استان به شمار میرود، گفت: یزد امروز با برخورداری از زنجیره کامل تولید نساجی، تولید فاخرترین پارچههای کشور و تجربه چندصد ساله در این صنعت، ظرفیت بالایی برای حضور مؤثر در بازارهای آفریقا دارد؛ ظرفیتی که برای بالفعل شدن آن، شناخت دقیق بازارها و سلیقه مصرفکنندگان این قاره ضروری است.
سید امیرحمزه موسوی در پنل تخصصی «نساجی، پوشاک، پلیمر و پلاستیک» همایش توسعه همکاریهای اقتصادی یزد و آفریقا، با اشاره به جایگاه صنعت نساجی در استان یزد اظهار کرد: امروز محصولات متنوعی از جمله فولاد، محصولات معدنی، مصالح ساختمانی، صنایع غذایی و بسیاری از فرآوردههای صنعتی از استان یزد صادر میشود، اما محصولی که علاوه بر ارزش اقتصادی، فرهنگ، هنر و تاریخ این استان را نیز به جهان معرفی میکند، تولیدات صنعت نساجی است.
وی افزود: نساجی در یزد تنها یک صنعت نیست، بلکه ریشه در تاریخ و فرهنگ این سرزمین دارد. قرنهاست که هنرهایی همچون نخریسی، کاربافی، شربافی، داراییبافی، ترمهبافی، کرمانبافی و زیلوبافی در کارگاههای خانگی و تخصصی یزد جریان داشته و تولیدات این استان همانند سفیران فرهنگی ایران، به نقاط مختلف جهان راه یافتهاند.
موسوی با اشاره به شهرت جهانی پارچههای فاخر یزد گفت: ترمه، دارایی و دیگر منسوجات سنتی یزد از یک یا دو قرن پیش در بازارهای جهانی شناخته شده بودند و امروز نیز دو موزه تخصصی نساجی در استان، دیرینگی، تنوع و اصالت این هنر-صنعت را به نمایش گذاشتهاند. از جمله آثار شاخص موجود در این موزهها میتوان به زیلویی متعلق به قرن هشتم هجری اشاره کرد.
وی ادامه داد: بر اساس برخی روایتهای تاریخی، زیلوبافی در میبد سابقهای حتی پیش از اسلام دارد و بسیاری از طرحهای پارچههای گلدار امروزی، ریشه در همان نقوش اصیل زیلو دارد که با استفاده از فناوریهای نوین توسعه یافتهاند. همچنین در سال ۱۳۹۷، میبد به عنوان شهر جهانی زیلو معرفی شد که افتخاری بزرگ برای صنعت نساجی ایران و استان یزد به شمار میرود.
آغاز صنعتی شدن یزد با نساجی
موسوی با بیان اینکه صنعت نساجی بیش از ۱۰ درصد سرمایهگذاری و حدود ۲۵ درصد اشتغال استان را به خود اختصاص داده است، خاطرنشان کرد: این در حالی است که پیش از توسعه صنایع کاشی و فولاد، سهم اشتغال صنعت نساجی در یزد به حدود ۴۵ درصد میرسید.
وی با اشاره به ظرفیت بالای تولید استان گفت: حدود هزار کارگاه بافندگی در یزد فعالیت دارند که بخش بافندگی را انجام میدهند و در کنار آن، واحدهای مستقل رنگرزی، چاپ و تکمیل، زنجیره تولید را کامل میکنند.
یزد؛ قطب تولید پارچههای فاخر کشور
موسوی با تأکید بر جایگاه یزد در صنعت نساجی ایران اظهار کرد: اگرچه از نظر حجم تولید، رتبه دوم کشور را در اختیار داریم، اما فاخرترین پارچههای ایران در استان یزد تولید میشود و بیشترین تنوع ماشینآلات بافندگی و تولید پارچه نیز در این استان مستقر است.
وی آمار واحدهای فعال این صنعت را نیز تشریح کرد و گفت: بر اساس آمار رسمی، ۵۴۹ کارخانه فعال در حوزه نساجی در استان فعالیت میکنند، هرچند با احتساب واحدهای صنفی و کارگاهی، تعداد واحدهای فعال از هزار واحد نیز فراتر میرود.
به گفته وی، ظرفیت اسمی تولید استان سالانه حدود ۳۷۶ میلیون و ۷۰۰ هزار مترمربع انواع محصولات نساجی است و این صنعت برای حدود ۱۹ هزار و ۵۰۰ نفر اشتغال مستقیم ایجاد کرده است. وی افزود: در حوزه ریسندگی، ۱۱۰ واحد تولیدی با ظرفیت تولید ۱۶۶ هزار تن انواع نخ و الیاف فعالیت میکنند و در بخش بافندگی نیز ۲۵۷ واحد تولیدی با ظرفیت حدود ۳۷۴ میلیون مترمربع پارچه مشغول فعالیت هستند.
عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی یزد ادامه داد: در بخش چاپ، رنگرزی و تکمیل نیز ۲۱ واحد تولیدی با ظرفیت ۵۷ هزار تن فعالیت دارند که نقش مهمی در تکمیل چرخه تولید ایفا میکنند. به گفته موسوی، در بخش پوشاک ۳۵ واحد با ظرفیت تولید سالانه چهار میلیون دست پوشاک، در بخش روفرشی ۵۷ واحد با ظرفیت تولید ۲۷ میلیون مترمربع، در بخش ترمه ۱۵ واحد با ظرفیت تولید یک میلیون و یکصد هزار مترمربع، در حوزه پارچه مبلی ۱۰۸ واحد با ظرفیت تولید ۳۰ میلیون مترمربع و در بخش پارچههای پردهای نیز ۴۴ واحد با ظرفیت ۲۳ میلیون مترمربع فعالیت دارند.
وی خاطرنشان کرد: بیش از ۸۹ درصد تولید ترمه کشور، ۶۱ درصد پارچههای مبلی و بیش از ۹۰ درصد روفرشیهای ایران در استان یزد تولید میشود و بسیاری از این محصولات از نظر کیفیت و طراحی، در دنیا کمنظیر هستند.
سهم اندک یزد از بازار آفریقا
موسوی با اشاره به ظرفیت بازار آفریقا تصریح کرد: با وجود توانمندیهای بالای صنعت نساجی استان، سهم یزد از بازار این قاره بسیار پایین است. وی گفت: صادرات روفرشی و کفپوشهای نساجی استان به بازارهای جهانی حدود ۱۵ میلیون دلار است، اما سهم صادرات به آفریقا تنها حدود ۶۷۵ هزار دلار برآورد میشود، در حالی که کشورهای آفریقایی سالانه حدود ۵۵۵ میلیون دلار در این بخش واردات دارند. وی افزود: در حوزه انواع نخ، صادرات استان حدود ۱.۲ میلیون دلار است، اما واردات کشورهای آفریقایی در این بخش به بیش از یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار میرسد.
عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی یزد ادامه داد: در بخش پارچههای پنبهای و الیاف مصنوعی، صادرات استان به جهان حدود یک و نیم میلیون دلار است، اما صادرات به آفریقا تقریباً صفر است؛ در حالی که بازار این قاره سالانه ۵۹۱ میلیون دلار واردات دارد.
وی همچنین با اشاره به آمار صادرات پوشاک و پارچه مبلی گفت: صادرات پوشاک استان به جهان حدود ۶۳ هزار و ۹۴۱ دلار و صادرات به آفریقا صفر است، در حالی که واردات پوشاک در آفریقا بیش از ۸۷۰ میلیون دلار برآورد میشود. در حوزه پارچه مبلی نیز صادرات استان حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار دلار است، اما سهم بازار آفریقا صفر بوده، در حالی که این قاره سالانه بیش از ۳۳ میلیون دلار واردات در این بخش دارد.
موسوی در پایان با تأکید بر اینکه یزد از چرخه کامل تولید، دانش فنی، هنر، تجربه و نیروی انسانی متخصص برخوردار است، اظهار کرد: مجموعه این ظرفیتها میتواند زمینهساز توسعه صادرات صنعت نساجی به بازارهای آفریقا باشد، اما حلقه مفقوده این مسیر، شناخت دقیق سلیقه، فرهنگ مصرف و نیازهای بازارهای هدف است؛ موضوع که باید در برنامهریزیهای آینده بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
تعرفه های تجاری سنگین مانع فعالیت تجار ایرانی است
عضو هیئتمدیره شرکت تعاونی صنایع پلاستیک یزد نیز با بیان اینکه صنعت پلاستیک استان از ظرفیتهای قابل توجهی در تولید و صادرات برخوردار است، گفت: مشکل اصلی تولیدکنندگان یزدی کمبود توان تولید نیست، بلکه موانعی همچون ضعف لجستیک، تعرفههای گمرکی، نبود حمایتهای دولتی و عملکرد ضعیف رایزنان اقتصادی، مانع حضور مؤثر در بازارهای آفریقا شده است.
محمد امیرجلیلی در پنل تخصصی «نساجی، پوشاک، پلیمر و پلاستیک» همایش توسعه همکاریهای اقتصادی یزد و آفریقا با انتقاد از ارائه صرف آمار و ارقام در نشستها اظهار کرد: بیان آمار، اگر به برنامه عملیاتی منجر نشود، نتیجهای جز اتلاف وقت ندارد. بسیاری از این اعداد پس از پایان جلسه فراموش میشوند، در حالی که باید ظرفیتهای واقعی صنایع استان و راهکارهای توسعه صادرات مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به جایگاه صنعت پلاستیک یزد افزود: اگرچه در برخی آمارها، یزد رتبه ششم صنعت پلاستیک کشور را به خود اختصاص داده است، اما این آمار با واقعیت فاصله دارد. استان یزد یکی از بزرگترین خریداران مواد اولیه پتروشیمی در کشور است و همین موضوع نشاندهنده حجم بالای تولید در این بخش است.
امیرجلیلی ادامه داد: شرکت تعاونی صنایع پلاستیک یزد تنها در سال گذشته حدود ۱۲۵ هزار تن مواد اولیه از بورس کالا و مجتمعهای پتروشیمی خریداری کرده است؛ این در حالی است که این میزان تنها مربوط به بخشی از واحدهای عضو تعاونی است و بسیاری از واحدهای بزرگ استان، مواد اولیه خود را بهصورت مستقل خریداری میکنند. بنابراین ظرفیت واقعی صنعت پلاستیک یزد بسیار فراتر از آمارهای موجود است.
یزد؛ قطب تولید محصولات پلاستیکی کشور
وی با اشاره به تنوع تولیدات این صنعت گفت: تقریباً هر محصولی که با پلاستیک مرتبط باشد، در استان یزد تولید میشود. بهویژه در تولید فیلمهای پلاستیکی، نایلونهای گلخانهای و محصولات مورد استفاده در بخش کشاورزی، یزد یکی از استانهای پیشرو کشور است.
به گفته وی، حدود ۶۰ درصد تولیدات صنایع پلاستیک استان در حوزه کشاورزی مورد استفاده قرار میگیرد و موقعیت جغرافیایی یزد نیز موجب شده است کشاورزان استانهای جنوبی و مرکزی کشور، از جمله جیرفت، خاش، سرباز، شلمچه و حتی بخشهایی از همدان، بخش قابل توجهی از نیاز خود را از تولیدکنندگان یزدی تأمین کنند.
عضو هیئتمدیره شرکت تعاونی صنایع پلاستیک یزد افزود: در این استان انواع کاپ، ظروف پلاستیکی، فیلمهای بستهبندی، تسمههای پلیپروپیلن، انواع لولههای پلیکا و پلیاتیلن، نوارهای آبیاری، دمپایی و کفش، ظروف بادی و تزریقی، ظروف یکبار مصرف، محصولات ملامین، واحدهای بازیافت، بطریهای PET و پریفرم، سرنگهای یکبار مصرف، مخازن پلیاتیلنی ذخیره آب، انواع قطعات پلاستیکی، مستربچ، مواد اولیه و بسیاری از محصولات دیگر تولید میشود.
وی همچنین به برخی نوآوریهای این صنعت اشاره کرد و گفت: یکی از تولیدکنندگان یزدی برای نخستین بار موفق شده است با استفاده از ضایعات پلاستیکی، بلوکهای سقفی تولید کند؛ محصولی که علاوه بر کاهش آسیبهای زیستمحیطی، دوام و ماندگاری بالایی در صنعت ساختمان دارد.
مشکل تولید نیست؛ مشکل صادرات است
امیرجلیلی با بیان اینکه تولیدکنندگان یزد توان رقابت در بازارهای جهانی را دارند، تصریح کرد: مشکل اصلی ما تولید نیست، بلکه حضور در بازارهای صادراتی است. خود ما بارها به کشورهای آفریقایی سفر کردهایم و از نزدیک با چالشهای این بازار آشنا هستیم.
وی با اشاره به ساختار اقتصادی برخی کشورهای آفریقایی گفت: همانگونه که سالها پیش تجار یزدی در بازارهایی مانند کویت و هند نقش پررنگی داشتند، امروز نیز بخش مهمی از اقتصاد بسیاری از کشورهای آفریقایی در اختیار تجار لبنانیتبار قرار دارد و این موضوع بر روند تجارت در این کشورها تأثیرگذار است.
وی افزود: یکی از موضوعاتی که کمتر به آن توجه شده، تفاوت تعرفههای تجاری میان کشورهاست. بسیاری از کشورهای عربی با یکدیگر تعرفه صفر دارند و کشورهای آفریقایی نیز در چارچوب توافقات منطقهای از تعرفههای ترجیحی استفاده میکنند، اما صادرکننده ایرانی برای ورود مستقیم به این بازارها ناچار است تعرفههای سنگینی پرداخت کند.
لزوم معرفی قوانین تجاری کشورهای آفریقایی
عضو هیئتمدیره شرکت تعاونی صنایع پلاستیک یزد با تأکید بر ضرورت ارائه اطلاعات تخصصی به صادرکنندگان گفت: تولیدکنندگان نیاز دارند قوانین گمرکی، مالیاتی، حملونقل، لجستیک و مقررات تجاری هر کشور آفریقایی بهصورت دقیق در اختیار آنان قرار گیرد تا بتوانند برای ورود به این بازارها برنامهریزی کنند.
وی با اشاره به تجربه سایر کشورها اظهار کرد: حتی چین نیز برای ورود به بازار آفریقا از ظرفیت کشورهایی مانند مصر استفاده میکند، زیرا مصر هم عضو اتحادیه کشورهای عربی و هم بخشی از بازار آفریقاست و این موضوع هزینه صادرات را کاهش میدهد.
امیرجلیلی پیشنهاد کرد: یکی از راهکارهای مناسب، صادرات کالاهای نیمهساخته و ایجاد واحدهای تولیدی مشترک در کشورهای آفریقایی است. در حال حاضر نیز برخی فعالان اقتصادی یزدی چنین تجربهای دارند و توانستهاند با تولید در مقصد، هزینهها را کاهش داده و بازار خود را حفظ کنند.
دولت باید صادرکنندگان را همراهی کند
وی با تأکید بر نقش دولت در توسعه صادرات اظهار کرد: تولیدکنندگان بهتنهایی نمیتوانند از پس مشکلات موجود برآیند و نیازمند حمایت جدی دولت هستند. همانگونه که در شرایط بحران از ظرفیت نهادهای امدادی استفاده میشود، امروز نیز صادرات کشور به حمایت عملی دولت نیاز دارد.
وی پیشنهاد کرد: اگر امکان ایجاد تعرفه ترجیحی میان کشورهای اسلامی از جمله ایران، پاکستان، مصر و کشورهای حوزه خلیج فارس فراهم شود، بخش مهمی از مشکلات صادرکنندگان برطرف خواهد شد.
انتقاد از عملکرد رایزنان اقتصادی
عضو هیئتمدیره شرکت تعاونی صنایع پلاستیک یزد در ادامه با انتقاد از عملکرد رایزنان اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در برخی کشورهای آفریقایی گفت: متأسفانه رایزنان اقتصادی در بسیاری از موارد اطلاعات لازم درباره بازار، نرخ ارز، تعرفهها و شرایط اقتصادی کشور محل مأموریت خود را در اختیار فعالان اقتصادی قرار نمیدهند و این موضوع یکی از موانع جدی توسعه تجارت خارجی است. وی افزود: رایزن اقتصادی باید مرجع اطلاعاتی صادرکنندگان باشد، اما در برخی موارد حتی اطلاعات اولیه مورد نیاز تجار نیز در دسترس نیست و این مسئله نیازمند بازنگری جدی است.
پیشنهاد مشوقهای صادراتی برای بازار آفریقا
امیرجلیلی با اشاره به ضرورت تدوین سیاستهای تشویقی گفت: اگر دولت برای مدت مشخصی، مشوقهایی همچون تسهیل رفع تعهد ارزی یا سایر حمایتهای صادراتی را برای بازار آفریقا در نظر بگیرد، میتوان حضور تولیدکنندگان ایرانی در این بازار را به شکل قابل توجهی افزایش داد.وی افزود: گاهی لازم است صادرکننده برای ورود به یک بازار جدید، محصول خود را حتی با حداقل سود عرضه کند تا بتواند اعتماد مشتری را جلب کند؛ اما تحقق این هدف بدون حمایت دولت امکانپذیر نیست.
بدون حل مشکلات زیرساختی، نمیتوان تولیدکنندگان را به بازارهای پرریسک فرستاد
عضو انجمن نساجی یزد با تأکید بر اینکه توسعه صادرات نیازمند فراهم شدن زیرساختهای داخلی است، گفت: پیش از آنکه تولیدکنندگان به حضور در بازارهای جدید و پرریسک مانند برخی کشورهای آفریقایی تشویق شوند، باید موانع داخلی از جمله مشکلات تأمین انرژی، رفع تعهد ارزی، نقلوانتقال مالی و بازگشت ارز حاصل از صادرات برطرف شود.
فرخنیا در پنل تخصصی «نساجی، پوشاک، پلیمر و پلاستیک» همایش توسعه همکاریهای اقتصادی یزد و آفریقا با اشاره به آمار ارائه شده درباره صنعت نساجی استان اظهار کرد: ظرفیت واقعی صنعت نساجی یزد بسیار فراتر از آمارهای مطرح شده در این نشست است. اگرچه در برخی گزارشها از حدود ۲۵۷ واحد تولیدی نام برده شد، اما در حال حاضر بیش از ۶۰۰ واحد صنعتی ثبتشده و افزون بر دو هزار و ۱۰۰ واحد صنفی و کارگاهی در حوزه نساجی استان فعالیت میکنند که نشاندهنده گستردگی این صنعت در یزد است.
وی با اشاره به شرایط فعلی اقتصاد کشور افزود: در وضعیت کنونی باید این سؤال را مطرح کرد که آیا دستگاه دیپلماسی و متولیان اقتصادی تا چه اندازه اصرار دارند فعالان اقتصادی را وارد بازارهایی کنند که از نظر تجاری و مالی، ریسک بالایی دارند.
فرخنیا تصریح کرد: امروز تولیدکنندگان علاوه بر مشکلات معمول تجارت، با چالشهایی مانند رفع تعهد ارزی، محدودیتهای بانکی، نقلوانتقال پول و مسائل مالی ناشی از تحریمها مواجه هستند. در چنین شرایطی، بسیاری از شرکتهای خارجی نیز به دلیل همین محدودیتها بهراحتی امکان همکاری با ایران را ندارند.
وی با بیان اینکه ابتدا باید مشکلات داخلی برطرف شود، اظهار داشت: پیش از آنکه صادرکنندگان را به بازارهای جدید هدایت کنیم، بهتر است مسائل و مشکلات داخل کشور را سامان دهیم. در حال حاضر تولیدکنندگان با مشکلات متعددی از جمله قطعی برق و محدودیتهای انرژی روبهرو هستند و همین موضوع بخش مهمی از ظرفیت تولید را تحت تأثیر قرار داده است.
عضو انجمن نساجی یزد ادامه داد: از ابتدای این نشست منتظر بودیم راهکار مشخصی برای نحوه ارسال کالا، مدیریت بازارهای هدف، شیوه بازگشت پول و کاهش ریسکهای تجاری ارائه شود. یافتن مشتری در بسیاری از بازارها کار دشواری نیست، اما مسئله اصلی، مدیریت ارتباط با مشتری، انتقال پول و بازگشت سرمایه در قالب یک فرآیند مطمئن و کمریسک است. وی تأکید کرد: فعالان اقتصادی حاضر نیستند با ریسکهای بسیار بالا وارد بازارهای جدید شوند و تجارت زمانی موفق خواهد بود که بر پایه محاسبات اقتصادی و مدیریت منطقی ریسک انجام شود.
فرخنیا با اشاره به وضعیت تولید در کشور گفت: امروز بخش قابل توجهی از صنایع با حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد ظرفیت واقعی خود فعالیت میکنند. قطعی برق به یکی از مشکلات جدی واحدهای تولیدی تبدیل شده و مشخص نیست در شرایطی که صنعت با کمبود انرژی روبهرو است، چگونه میتوان انتظار افزایش تولید و توسعه صادرات را داشت. وی همچنین افزایش هزینههای تولید را یکی دیگر از موانع رقابتپذیری صنایع عنوان کرد و افزود: زمانی که هزینه تمامشده تولید در ایران به دلیل مشکلات مختلف، بهمراتب بالاتر از قیمتهای جهانی است، طبیعی است که رقابت در بازارهای بینالمللی برای تولیدکنندگان دشوارتر شود.
عضو انجمن نساجی یزد در پایان خطاب به مسئولان گفت: اگر قرار است صادرات توسعه پیدا کند، ابتدا باید مشکلات اساسی تولید و تجارت در داخل کشور برطرف شود. فعالان اقتصادی آماده حضور در بازارهای بینالمللی هستند، اما انتظار دارند پیش از آن، موانعی که در داخل وجود دارد رفع شود. اگر قرار است این مشکلات توسط مسئولان حل شود، ابتدا باید برای آن چارهاندیشی کنند و سپس از بخش خصوصی انتظار توسعه صادرات داشته باشند.
زمان انتقال فناوری و سرمایهگذاری مشترک در آفریقاست
رئیس خانه نوآوری در تانزانیا با تأکید بر اینکه شرایط امروز بازار آفریقا با سالهای گذشته تفاوت کرده است، گفت: اکنون بهترین فرصت برای حضور شرکتهای ایرانی در آفریقا از مسیر انتقال فناوری، ایجاد شرکتهای مشترک و سرمایهگذاری پایدار است، نه صرفاً صادرات کالا.
خانم موحد در نشست تخصصی توسعه همکاریهای اقتصادی یزد و آفریقا با اشاره به فعالیت خانه نوآوری ایران در تانزانیا اظهار کرد: خوشحالم که در جمع فعالان اقتصادی و شرکتهای دانشبنیان استان یزد حضور دارم. از زمان ورود به یزد، مهماننوازی مردم این استان را از نزدیک لمس کردم و این موضوع مسئولیت مرا برای ایجاد فرصتهای همکاری میان یزد و تانزانیا دوچندان کرده است.
وی افزود: خودم سالها در بدنه تولید کشور فعالیت داشتهام و از نزدیک با دغدغهها و مشکلات تولیدکنندگان و صادرکنندگان آشنا هستم. طی سالهای گذشته نیز از طریق اتاقهای بازرگانی و فعالان اقتصادی، اطلاعات و تجربیات ارزشمندی درباره بازارهای آفریقا به دست آوردهایم.
موحد با اشاره به شکلگیری خانه نوآوری ایران در تانزانیا گفت: این مرکز با مشارکت یک شرکت خصوصی ایرانی، حمایت وزارت امور خارجه و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری و با همکاری شریک آفریقایی در تانزانیا راهاندازی شده است و مأموریت اصلی آن ایجاد بستر همکاری فناورانه میان ایران و کشورهای شرق آفریقاست.
وی با بیان اینکه ایران در سالهای گذشته فرصتهای مناسبی برای صادرات به تانزانیا در اختیار داشته است، اظهار کرد: در مقاطعی از طریق کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، ماهانه چند کشتی بهصورت مستقیم از بندرعباس به بندر دارالسلام تردد میکردند و مسیر مناسبی برای صادرات کالاهای ایرانی وجود داشت.
رئیس خانه نوآوری در تانزانیا افزود: تانزانیا به دلیل موقعیت جغرافیایی و زیرساختهای بندری، به یکی از مهمترین هابهای لجستیکی شرق آفریقا تبدیل شده است. این کشور علاوه بر بازار داخلی حدود ۷۰ میلیون نفری، از طریق عضویت در بلوکهای اقتصادی منطقهای به بازاری بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در کشورهای شرق آفریقا از جمله کنیا، اوگاندا، رواندا و سایر کشورهای همجوار دسترسی دارد.
وی با اشاره به تجربه حضور مستقیم در بازار آفریقا گفت: پس از ورود به این بازار، بسیاری از چالشهایی که فعالان اقتصادی ایرانی مطرح میکنند را از نزدیک مشاهده کردم. با این حال معتقدم اکنون دیگر زمان صادرات صرف کالا نیست، بلکه زمان ورود فناوری، دانش فنی و سرمایهگذاری مشترک ایران در آفریقا فرا رسیده است.
موحد تأکید کرد: شرکتهای ایرانی، بهویژه شرکتهای دانشبنیان، باید به جای نگاه صرف به فروش محصول، اکوسیستم فناوری، علمی و اقتصادی خود را در شرق آفریقا ایجاد کنند و از طریق مشارکت با طرفهای آفریقایی، حضور بلندمدت و پایدار در این بازار داشته باشند.
وی با بیان اینکه موفقیت در آفریقا بدون ایجاد اعتماد امکانپذیر نیست، اظهار داشت: برخلاف بسیاری از کشورهای اروپایی که ارتباطات تجاری از طریق ارسال ایمیل، کاتالوگ و مذاکرات آنلاین شکل میگیرد، در کشورهای آفریقایی اصل اساسی تجارت، اعتمادسازی و ارتباط مستقیم است. فعالان اقتصادی باید ابتدا اعتماد شرکای آفریقایی را جلب کنند تا زمینه همکاریهای بلندمدت فراهم شود.
رئیس خانه نوآوری در تانزانیا با اشاره به حضور کشورهای مختلف در بازار آفریقا گفت: چین، هند، روسیه، پاکستان و بسیاری از کشورها سالهاست در آفریقا فعالیت اقتصادی دارند، اما عمدتاً کالا صادر کردهاند و کمتر به انتقال فناوری و دانش فنی پرداختهاند. این موضوع امروز به فرصتی برای ایران تبدیل شده است؛ زیرا کشورهای آفریقایی اکنون به دنبال انتقال دانش، آموزش نیروی انسانی و مشارکت در تولید هستند.
وی خطاب به فعالان اقتصادی استان یزد اظهار کرد: اگر به دنبال ایجاد ارزش افزوده واقعی برای صنایع خود هستید، باید به سمت اجرای پروژههای مشترک با شرکای آفریقایی حرکت کنید. یزد در حوزههای مختلف صنعتی، دانش فنی ارزشمندی در اختیار دارد که میتواند در قالب سرمایهگذاری مشترک به آفریقا منتقل شود.
موحد پیشنهاد کرد اتاق بازرگانی یزد با مشارکت شرکتهای دانشبنیان، یک اکوسیستم تخصصی برای انتقال فناوری به آفریقا تشکیل دهد و گفت: این زنجیره میتواند زمینه سرمایهگذاری مشترک، انتقال فناوری و ایجاد واحدهای تولیدی در کشورهای آفریقایی را فراهم کند.
وی با اشاره به ظرفیتهای موجود در بخشهای مختلف افزود: در حوزه صنعت ساختمان، کشورهای شرق آفریقا بهویژه تانزانیا به دلیل توسعه شهرها و ایجاد شهرکهای صنعتی، نیاز گستردهای به فناوری و دانش فنی ایران دارند. همچنین در صنعت نساجی، با توجه به تولید پنبه در تانزانیا، زمینه مناسبی برای ایجاد واحدهای مشترک تولید پارچه و محصولات نساجی با مشارکت شرکتهای یزدی وجود دارد.
رئیس خانه نوآوری در تانزانیا، کشاورزی و کشت فراسرزمینی را نیز از دیگر زمینههای همکاری عنوان کرد و گفت: ظرفیتهای کشاورزی تانزانیا امکان اجرای پروژههای مشترک میان فعالان اقتصادی ایران و آفریقا را فراهم کرده است.
وی در پایان با اشاره به ظرفیت تهاتر کالا میان دو کشور اظهار داشت: اگرچه حجم تجارت تانزانیا با ایران هنوز پایین است، اما میتوان از ظرفیت تهاتر برای توسعه همکاریها استفاده کرد. تانزانیا تولیدکننده محصولاتی مانند ذرت، سویا، قهوه و نهادههای دامی است و این محصولات میتواند در قالب تجارت متقابل و تهاتر، زمینه روابط اقتصادی و سرمایهگذاری مشترک میان دو کشور را فراهم کند.
دیدگاه ها توسط مدیر سایت بسته شده اند.