نشست یکروزه، هماندیشی توسعه همکاریهای اقتصادی استان یزد با قاره آفریقا، با حضور میهمانان خارجی و داخلی و مسئولان استان با برگزاری ۴ پنل تخصصی مصالح ساختمانی، صنایع معدنی و فولاد؛ نساجی، پوشاک، پلیمر و پلاستیک؛ صنایع غذایی و کشاورزی؛ خدمات فنی مهندسی ساختمان، انرژی خورشیدی و دانشبنیان با بررسی تخصصی مسائل بانکی، بیمه و لجستیک در قاره آفریقا برگزار شد.
این نشست از پیش همایشهای اجلاس بینالمللی سرمایهگذاری ایران و آفریقا با محوریت استان یزد است که مقرر شده شهریور یا مهر سال جاری در تهران برگزار شود.
بعد از مراسم افتتاحیه، ۴ پنل های تخصصی آغاز شد و “علی اصغر بیگی” بهعنوان دبیر پنل مصالح ساختمانی، صنایع معدنی و فولاد سخنرانی کرد.
رییس کمیسیون توسعه تجارت اتاق بازرگانی یزد ظرفيت تولیدات مصالح ساختمانی را گسترده دانست و گفت: استان یزد به عنوان یکی از قطبهای اصلی تولید مصالح ساختمانی و محصولات معدنی در ایران، پتانسیلهای قابل توجهی برای توسعه صادرات به قاره آفریقا دارد؛ بخش عمدهای از صادرات فعلی ایران به آفریقا از طریق کشورهای حاشیه خلیج فارس انجام میشود که باید با ایجاد مسیرهای مستقیم و تقویت حضور در این بازار، این واسطهگری حذف شود.
علی اصغر بیگی در ادامه به ارائه جزئیات این ظرفیتها بر اساس دادههای آماری در پاورپوینت پرداخت و گفت: جایگاه تولیدی صنعت کاشی و سرامیک یزد با ۹۶ کارخانهی فعال با تولید ۳۹۱ میلیون متر مربع، بیش از ۶۰ درصد تولید کاشی و سرامیک کشور را در اختیار دارد و توانسته اشتغال ۲۰ هزار نفر را فراهم کند. وضعیت صادرات به آفریقا در حالی است که کل واردات سرامیک قاره آفریقا حدود ۱ میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار است، سهم صادرات یزد به این قاره تنها ۲۸۱ هزار دلار بوده که نشاندهنده شکاف بزرگ و فرصتهای بکر برای توسعه در این قاره است.
وی در بخش دیگری از سخنانش به صادرات سیم و کابل اشاره کرد و گفت: صادرات استان یزد ۴ میلیون دلار به افریقا و ۷۸۲ میلیون دلار به لیبی و آفريقاي جنوبی بوده در حالی که واردات آفریقا ۶ میلیارد و نیم دلار است و در همین صادرات سیم و کابل نیز پتانسیلهای خوبی برای سرمایهگذاری است.
بیگی، در مورد صنایع شیشه یزد اظهار کرد: بزرگترین کارخانههای شیشه کشور در یزد است و صادرات یزد به آفریقا در این بخش ۱۶۱ هزار دلار در برابر واردات ۳۶۱ میلیون دلاری آفریقا است و جای کار فراوان وجود دارد.
وی در ادامه در مورد چینی بهداشتی افزود: یزد رتبه اول کشور را با تولید ۵۳۰۰ تن (۲۵ درصد کل کشور) در اختیار دارد. صادرات یزد به آفریقا در این بخش تنها ۴۴ هزار دلار است، در حالی که آفریقا ۴۲۸ میلیون دلار واردات در این حوزه دارد و سهم ما بسیار ناچیز است.
رییس کمیسیون توسعه تجارت اتاق بازرگانی، ادامه داد: یزد به عنوان قطب معدنی کشور، نقش کلیدی در زنجیره ارزش فولاد ایفا میکند این در حالی است که ۵۱ درصد تولید سنگ آهن کشور (معادل ۲۳ میلیون تن در سال) در یزد انجام میشود و ۲۴ هزار نفر در بخش معدن مشغول به کار هستند. ظرفیت زنجیره کامل فولاد استان ۴۴ میلیون تن است.
وی در این پنل تخصصی به آمار دیگرحوزه فولاد اشاره کرد و گفت: در بخش کنسانتره ۱۵ میلیون تن (رتبه اول کشور)، گندله ۱۲ میلیون تن (رتبه دوم کشور)، شمش فولاد و آهن اسفنجی هر کدام حدود ۵ میلیون تن را در بر میگیرند.
جایگاه کلی فولاد در یزد با ۶۱ واحد فعال و تولید اسمی ۳۸ میلیون تن در سال، رتبه سوم کشور را در صنعت فولاد داراست و ۱۵ درصد از سهم تولید کل کشور را به خود اختصاص داده است. در بخشی از این پنل مصالح ساختمانی، صنایع معدنی و فولاد به چالشها و استراتژیهای توسعه از جمله مزیتهای رقابتی شامل نیروی انسانی متخصص، تجربه صادراتی موفق، توان تولید بر اساس استانداردهای بینالمللی و تنوع محصولات است،پرداخته شد. در این پنل تاکید شد؛ یزد پتانسیل بسیار بالایی برای جهش صادراتی در تمامی زیرشاخههای ساختمانی و معدنی و فولادی دارد.
آفریقا برای معدن و فولاد یزد، یک شریک راهبردی است
عضو هیئتمدیره خانه معدن استان یزد با تشریح ظرفیتهای معدنی و فولادی استان، تأکید کرد که یزد از نظر تولید سنگآهن و فولاد یکی از قطبهای اصلی کشور به شمار میرود، اما هنوز نتوانسته سهم شایستهای از بازار بزرگ آفریقا به دست آورد.
امیرحسین حیدرزاده در نشست بررسی فرصتهای همکاری اقتصادی یزد و کشورهای آفریقایی اظهار کرد: استان یزد با تولید بیش از ۵۱ درصد سنگآهن کشور و برداشت سالانه حدود ۲۲ تا ۲۳ میلیون تن، مهمترین استان معدنی ایران در حوزه سنگآهن محسوب میشود. همچنین ظرفیت زنجیره کامل فولاد در استان به حدود ۴۴ میلیون تن رسیده و بیش از ۲۴ هزار نفر در بخش معدن مشغول فعالیت هستند. وی با اشاره به تکمیل زنجیره تولید در استان افزود: امروز تمامی حلقههای اصلی زنجیره فولاد شامل تولید کنسانتره، گندله، آهن اسفنجی، شمش و محصولات نوردی در یزد فعال است. استان در تولید کنسانتره با حدود ۱۵ میلیون تن رتبه نخست کشور را در اختیار دارد و در تولید گندله، آهن اسفنجی و شمش فولاد نیز از جایگاههای برتر برخوردار است.
حیدرزاده با بیان اینکه یزد حدود ۱۵ درصد تولید فولاد کشور را به خود اختصاص داده است، گفت: ۶۱ واحد فعال فولادی در استان فعالیت میکنند و ظرفیت اسمی این واحدها به حدود ۳۸ میلیون تن در سال میرسد. این صنعت به صورت مستقیم برای حدود ۳۰ هزار نفر اشتغال ایجاد کرده است. وی سپس به وضعیت صادرات محصولات معدنی و فولادی پرداخت و اظهار کرد: بررسی آمارها نشان میدهد که سهم یزد از بازار آفریقا با وجود ظرفیتهای فراوان، هنوز بسیار محدود است. در بخش سنگآهن، صادرات یزد به بازارهای جهانی حدود ۱۸۰ میلیون دلار است، اما صادرات به آفریقا تنها حدود ۱۱۰ دلار ثبت شده که عملاً رقمی ناچیز و احتمالاً مربوط به ارسال نمونههای آزمایشگاهی است.
به گفته وی، در بخش کنسانتره و گندله نیز هیچ صادراتی به کشورهای آفریقایی ثبت نشده و در حوزه آهن اسفنجی نیز با وجود صادرات استان به سایر کشورها، سهمی از بازار آفریقا وجود ندارد. این موضوع نشان میدهد که بازار آفریقا در این حوزهها هنوز برای ایران و استان یزد فعال نشده است.
عضو هیئتمدیره خانه معدن استان یزد ادامه داد: در بخش شمش فولاد شرایط متفاوت است. صادرات جهانی یزد در این بخش بیش از ۱۰۵ میلیون دلار است، در حالی که صادرات ایران به آفریقا حدود ۳۲۲ میلیون دلار برآورد میشود، اما سهم یزد تنها حدود ۱۲ میلیون دلار است. این اختلاف نشان میدهد که فاصله قابل توجهی میان ظرفیتهای تولیدی استان و سهم واقعی آن از بازار آفریقا وجود دارد.
وی با اشاره به ظرفیت بازار آفریقا افزود: کشورهای آفریقایی سالانه بیش از ۱.۲ میلیارد دلار شمش فولاد از جهان وارد میکنند و این بازار میتواند یکی از مهمترین اهداف صادراتی استان یزد باشد. همچنین واردات محصولات نوردی آفریقا نیز حدود یک میلیارد دلار است، در حالی که سهم یزد از این بازار هنوز کمتر از یک میلیون دلار است.حیدرزاده تأکید کرد: این آمارها نشان میدهد که مشکل استان کمبود تولید نیست، بلکه نبود برنامهریزی راهبردی برای ورود به بازارهای هدف است. باید بازار آفریقا را به عنوان یک اولویت صادراتی مورد توجه قرار داد و برای حضور پایدار در آن برنامه مشخص تدوین کرد.
وی در ادامه به تحولات آینده بازار جهانی سنگآهن اشاره کرد و گفت: در سالهای آینده با افزایش تولید استرالیا، توسعه صنعت فولاد هند و آغاز بهرهبرداری از معدن عظیم «سیماندو» در کشور گینه، بازار جهانی وارد مرحله جدیدی خواهد شد.
به گفته وی، معدن سیماندو یکی از بزرگترین ذخایر سنگآهن جهان با عیار حدود ۶۵ تا ۶۶ درصد محسوب میشود و شرکتهای بزرگی مانند «ریوتینتو»، «چایکو» و دولت گینه سرمایهگذاری گستردهای در این پروژه انجام دادهاند. بهرهبرداری کامل این معدن تا سال ۲۰۴۰ میتواند بر بازار جهانی سنگآهن و فولاد تأثیر قابل توجهی بگذارد. حیدرزاده با مقایسه ظرفیتهای یزد و سیماندو اظهار کرد: اگرچه گینه از مزیت سنگآهن با عیار بسیار بالا برخوردار است، اما مزیت رقابتی استان یزد در تکمیل زنجیره تولید فولاد و استفاده از فناوری احیای مستقیم مبتنی بر گاز طبیعی است؛ مزیتی که امکان تولید فولاد کمکربن و فولاد سبز را فراهم میکند و میتواند جایگاه استان را در بازارهای آینده تقویت کند.
وی افزود: آینده صنعت فولاد جهان به سمت کاهش انتشار کربن حرکت میکند و یزد باید از همین امروز برای حضور در این بازار آماده شود. تمرکز بر تولید فولاد سبز میتواند یکی از مهمترین مزیتهای رقابتی استان در برابر رقبای جهانی باشد.عضو هیئتمدیره خانه معدن استان یزد در پایان تأکید کرد: آفریقا صرفاً یک بازار فروش نیست، بلکه یک فرصت بلندمدت برای همکاری اقتصادی است.
ورود به این بازار نیازمند مطالعه دقیق هر کشور، شناخت نیازهای واقعی، برنامهریزی برای حملونقل، ایجاد زیرساختهای لجستیکی و شکلدهی ارتباطات تجاری پایدار است. وی خاطرنشان کرد: استان یزد امروز از نظر ظرفیت تولید، تجربه صنعتی و تکمیل زنجیره فولاد، شرایط بسیار مناسبی دارد، اما اکنون زمان آن رسیده است که این توانمندیها به بازارهای پایدار صادراتی تبدیل شوند و استان از بازار بزرگ آفریقا به شکل قابل توجهی افزایش یابد.
مصالح ساختمانی مهمترین فرصت صادراتی ایران به آفریقا است
مهدی حسینی، دبیر اجلاس دائمی ایران و آفریقا، مهمترین فرصتها و چالشهای صادرات به قاره آفریقا را تشریح کرد. او تأکید کرد که این نشستها صرفاً برای بیان کلیات نیست، بلکه باید به شناسایی مشکلات واقعی و ارائه راهکارهای عملی منجر شود.حسینی با اشاره به اینکه خود نیز به عنوان فعال بخش خصوصی با مشکلات صادرات دستوپنجه نرم کرده است، گفت: «ما نیز همان مشکلاتی را تجربه کردهایم که صادرکنندگان با آن مواجه هستند؛ از جمله محدودیتهای ارزی و بانکی که حتی باعث توقف فعالیتهای صادراتی ما شده است. بنابراین از موضع یک مجری و صادرکننده سخن میگوییم، نه صرفاً یک برگزارکننده.»
وی مصالح ساختمانی را مهمترین فرصت صادراتی ایران به آفریقا دانست و اظهار کرد: تقریباً تمامی کشورهای آفریقایی برنامههای گستردهای برای توسعه زیرساختها و ساختوساز دارند و به همین دلیل این بخش در اولویت نیازهای آنها قرار گرفته است. به گفته او، حضور موفق در این بازار تنها با صادرات مقطعی امکانپذیر نیست و نیازمند برنامهای بلندمدت و حضور مستمر است.
دبیر اجلاس دائمی ایران و آفریقا پیشنهاد کرد کنسرسیومی تخصصی با محوریت اتاق بازرگانی یزد برای توسعه صادرات مصالح ساختمانی تشکیل شود. او اعلام کرد که مقدمات ایجاد مراکز دائمی عرضه کالاهای ایرانی در آفریقا فراهم شده و یک مجموعه مجهز در ساحل عاج آماده واگذاری و بهرهبرداری توسط بخش خصوصی استان یزد است. همچنین کشورهای تانزانیا، کنیا، ساحل عاج و سنگال به عنوان بازارهای هدف اولیه انتخاب شدهاند تا این الگو به صورت پایلوت اجرا شود.
حسینی یکی دیگر از راهبردهای مهم را انتقال زنجیره نهایی تولید به آفریقا عنوان کرد. به گفته وی، کشورهای آفریقایی علاقهای به واردات مواد خام معدنی ندارند، زیرا خود از ذخایر غنی معدنی برخوردارند، اما به شدت به محصولات نهایی و صنایع پاییندستی نیاز دارند. او توضیح داد که به جای صادرات میلگرد، میتوان شمش فولاد را به آفریقا منتقل و آخرین حلقه تولید را در همان کشورها راهاندازی کرد تا ارزش افزوده بیشتری ایجاد شود. به گفته وی، برنامهریزی برای ایجاد دو شهرک صنعتی در دو کشور آفریقایی نیز در دستور کار قرار دارد.
وی همچنین به کیفیت بالای محصولات ایرانی اشاره کرد و گفت که کالاهایی مانند کاشی، سرامیک، شیشه و روغن موتور ایرانی در بسیاری از بازارهای آفریقا از اعتبار بالایی برخوردارند؛ اما بخش قابل توجهی از این صادرات از طریق کشورهای واسطه مانند امارات، عمان، ترکیه و چین انجام میشود و در آمار صادرات ایران ثبت نمیشود. به عنوان نمونه، برخی شرکتهای یزدی میلیونها دلار شیشه به کشورهای آفریقایی صادر میکنند، اما این صادرات در آمار رسمی ایران دیده نمیشود.
حسینی با اشاره به تجربه اجلاس سال گذشته اظهار داشت که از میان حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ تاجر آفریقایی حاضر در ایران، تنها نزدیک به ۱۰۰ نفر به قراردادهای تجاری منجر شدند؛ موضوعی که نشان میدهد هنوز در زمینه همرسانی اطلاعات، برنامهریزی و ارتباط هدفمند میان تجار دو طرف ضعف وجود دارد.
وی از راهاندازی یک پلتفرم هوشمند تجاری خبر داد که با همکاری بخش فناوری در حال طراحی است. این سامانه قرار است پیش از برگزاری اجلاس، اطلاعات کامل شرکتهای ایرانی، ظرفیتهای تولیدی و نیازهای تجار آفریقایی را در اختیار دو طرف قرار دهد تا مذاکرات تجاری با آمادگی بیشتری انجام شود و از سردرگمی فعالان اقتصادی جلوگیری شود.
در پایان، حسینی تأکید کرد که موفقیت در بازار آفریقا تنها با کار جمعی، ایجاد کنسرسیومهای صادراتی، حضور دائمی در بازار، ایجاد نمایشگاهها و مراکز عرضه کالا، تکمیل زنجیره ارزش و استفاده از ابزارهای نوین ارتباطی امکانپذیر است و اگر این همکاری میان بخش خصوصی، اتاق بازرگانی و دستگاههای اجرایی شکل بگیرد، ظرفیت صادرات استان یزد به این قاره به شکل قابل توجهی افزایش خواهد یافت.
حمل و نقل و مشکلات بانکی، چالش اصلی صادرات به آفریقاست
در ادامه نشست، علی اصغر بیگی مدیر پنل و رییس کمیسیون تسهیل تجارت و توسعه صادرات اتاق بازرگانی یزد، دو مانع اساسی توسعه تجارت با آفریقا را مطرح کرد. نخستین چالش، لجستیک و حملونقل بود. وی با اشاره به تنوع نیازهای کشورهای آفریقایی گفت که استان یزد از نظر تولید مصالح ساختمانی و تنوع محصولات، توان پاسخگویی به نیاز بازار آفریقا را دارد، اما مشکل اصلی، رساندن کالا به مقصد است. او از عدم حضور نمایندگان شرکتهای کشتیرانی در این نشست انتقاد کرد و گفت فعالان اقتصادی انتظار داشتند شرکتهای حملونقل راهکارهای عملی برای کاهش هزینهها و زمان حمل ارائه دهند.
به گفته بیگی، صادرکنندگان امروز با سه مشکل عمده در حوزه حملونقل مواجهاند: هزینه بالای حمل دریایی، نبود زمانبندی مشخص برای تحویل کالا و وابستگی به مسیرهای واسطهای مانند ترکیه که علاوه بر افزایش هزینهها، ریسک صادرات را نیز بالا برده است.
دومین چالش، مشکلات بانکی و بازگشت ارز است. مدیر پنل با مقایسه شرایط ایران با رقبایی مانند چین و هند توضیح داد که این کشورها با ارائه خطوط اعتباری، امکان گشایش اعتبار اسنادی (LC)، پرداختهای مدتدار و حمایتهای بانکی، شرایط بسیار جذابتری برای خریداران آفریقایی فراهم کردهاند؛ در حالی که صادرکنندگان ایرانی اغلب ناچارند وجه کالا را به صورت نقدی دریافت کنند.
وی تأکید کرد که تا زمانی که دو مسئله اساسی لجستیک و نظام مالی و بانکی حل نشود، رقابت با کشورهایی مانند چین و هند در بازار آفریقا دشوار خواهد بود؛ حتی اگر کیفیت محصولات ایرانی بالاتر باشد. از این رو، توسعه زیرساختهای حملونقل، ایجاد مسیرهای منظم کشتیرانی، طراحی سازوکارهای مالی و تسهیل بازگشت ارز، پیششرط موفقیت صادرات ایران به بازارهای آفریقایی محسوب میشود.
امکان تهاتر کالا با طلا در آفریقا
مهدی حسینی، دبیر اجلاس دائمی ایران و آفریقا، با رد این تصور که انتقال پول بزرگترین مانع تجارت با آفریقاست، تأکید کرد که برای این موضوع راهکارهای عملی و تجربهشده وجود دارد. وی گفت هر صادرکنندهای که در زمینه انتقال وجوه حاصل از صادرات به کشورهای آفریقایی با مشکل مواجه باشد، میتواند از طریق اتاق بازرگانی از این سازوکارها استفاده کند.
او با اشاره به تجربههای عملی اظهار داشت که در مواردی حتی جابهجایی مبالغی در مقیاس ۱۶ هزار میلیارد تومان (۱۶ همت) نیز از همین مسیرها انجام شده است و بنابراین مشکل نقلوانتقال مالی، در مقایسه با چالشهای لجستیکی، مانع اصلی تجارت با آفریقا نیست.
حسینی همچنین به ظرفیت تهاتر کالا با طلا و سایر فلزات گرانبها اشاره کرد و گفت در حال حاضر برخی شرکتها در چارچوب مجوزهای بانک مرکزی، ارزش صادرات خود را از طریق واردات طلا تسویه میکنند و در مواردی که انتقال بانکی دشوار باشد، این روش میتواند جایگزین مناسبی باشد.
ضرورت ایجاد امکان ارائه اعتبار مدتدار به خریداران آفریقایی
در ادامه، رضا یاریفرد نماینده بانک شهر، ضمن تأیید امکان انتقال منابع مالی حاصل از صادرات، تأکید کرد که فعالان اقتصادی باید هزینههای کارمزدی این انتقالها را نیز در محاسبات خود لحاظ کنند. به گفته وی، میزان کارمزد بسته به کشور مقصد، روش انتقال و شرایط هر معامله متفاوت است و نمیتوان برای همه پروندهها یک نرخ ثابت اعلام کرد.
وی مهمترین ضعف تجارت ایران با آفریقا را نبود ابزارهای تأمین مالی و اعتباری دانست و اظهار کرد که صادرکنندگان ایرانی برخلاف رقبایی مانند چین و هند، امکان ارائه اعتبار مدتدار به خریداران آفریقایی را ندارند؛ در حالی که این کشورها با استفاده از خطوط اعتباری، اعتبار اسنادی و حمایتهای مالی دولتهای خود، بخش بزرگی از بازار آفریقا را در اختیار گرفتهاند.
یاریفرد پیشنهاد کرد صندوق توسعه ملی بخشی از منابع خود را برای ایجاد خطوط اعتباری ویژه صادرات به آفریقا اختصاص دهد تا صادرکنندگان بتوانند کالا را به صورت مدتدار عرضه کنند و قدرت رقابت آنها افزایش یابد.
وی همچنین از آمادگی بانک شهر برای صدور ضمانتنامههای ارزی خبر داد و توضیح داد که این ابزار میتواند به صادرکنندگان امکان دهد کالا را از تولیدکنندگان داخلی به صورت اعتباری دریافت کرده و با پشتوانه ضمانتنامه بانکی، صادرات خود را انجام دهند؛ اقدامی که توان مالی صادرکنندگان را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد.
ایجاد انبار و مراکز ذخیره سازی کالا در آفریقا
در ادامه، اکبر خسروینژاد با اشاره به تأثیر مستقیم تحریمها بر تجارت خارجی تأکید کرد که مشکلات حملونقل و مبادلات مالی را نمیتوان نادیده گرفت. وی یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش هزینههای لجستیکی را ایجاد انبارها و مراکز ذخیرهسازی کالا (Warehouse) در کشورهای هدف آفریقا دانست.
به گفته وی، استقرار کالاهای پرمصرف ایرانی در این مراکز باعث میشود صادرکنندگان بتوانند با سرعت بیشتری نیاز بازار را تأمین کرده و بخشی از هزینههای حملونقل را نیز کاهش دهند. او اعلام کرد این طرح در وزارت امور خارجه در حال پیگیری است و اجرای آن نیازمند حمایت دولت و مشارکت بخش خصوصی خواهد بود.
در قالب کنسرسیومهای تخصصی وارد بازار آفریقا شویم
در پایان نشست، علیاصغر بیگی مدیر پنل، جمعبندی مباحث را ارائه کرد و تأکید داشت که موفقیت در بازار آفریقا تنها از طریق حضور کنسرسیومی و هماهنگ امکانپذیر است. وی گفت اتاق بازرگانی یزد به دنبال آن است که شرکتهای استان به جای فعالیتهای پراکنده، در قالب کنسرسیومهای تخصصی وارد بازار آفریقا شوند تا بتوانند مشکلات مشترکی مانند حملونقل، امور مالی، بازاریابی و خدمات پس از فروش را به صورت جمعی مدیریت کنند.
بیگی از تشکیل چند کمیته تخصصی پس از این نشست خبر داد؛ کمیتههایی که با مشارکت اتاق بازرگانی، وزارت امور خارجه، دبیرخانه اجلاس ایران و آفریقا و فعالان اقتصادی، مأمور تدوین راهکارهای اجرایی برای توسعه صادرات خواهند بود.
وی همچنین اعلام کرد که همایش بزرگ همکاریهای ایران و آفریقا تا پایان مهر یا اوایل آبانماه برگزار خواهد شد و از هماکنون برنامهریزی برای حضور هدفمند تجار آفریقایی و برگزاری نشستهای تخصصی B2B آغاز شده است.
در پایان نیز مهدی حسینی بار دیگر بر این نکته تأکید کرد که دبیرخانه اجلاس، مسیرهای ایمن و مطمئن حملونقل دریایی به کشورهای آفریقایی را شناسایی کرده و اطلاعات آنها را در اختیار اتاق بازرگانی قرار خواهد داد. به گفته وی، هرچند هنوز در برخی مسیرهای غرب و جنوب آفریقا چالشهایی وجود دارد، اما برای بخش قابل توجهی از بازارهای هدف، مسیرهای قابل اتکا شناسایی شده است.
جمعبندی این پنل نشان داد که بازار آفریقا برای محصولات معدنی، فولادی و مصالح ساختمانی یزد، بازاری بزرگ و قابل دسترس است؛ اما موفقیت در آن مستلزم ایجاد کنسرسیومهای صادراتی، توسعه زیرساختهای لجستیکی، بهرهگیری از ابزارهای نوین مالی، استقرار مراکز دائمی عرضه کالا و حضور مستمر و سازمانیافته در بازارهای هدف خواهد بود.
دیدگاه ها توسط مدیر سایت بسته شده اند.