🇹🇲 تاریخچه نمایشگاههای ترکمنستان
1. دوران پیش از استقلال – زیرساخت شوروی (۱۹۲۴ تا ۱۹۹۱)
پس از تشکیل جمهوری شوروی سوسیالیستی ترکمنستان در سال ۱۹۲۴، فعالیتهای نمایشگاهی در این کشور زیر نظر الگوی مرکزی اتحاد شوروی شکل گرفت.
الف) نمایشگاههای کشاورزی و صنایع سبک
- در ترکمنستانِ شوروی، تمرکز اصلی بر کشاورزی، پنبه و صنایعدستی محلی (فرش ترکمن) بود.
- نمایشگاههای استانی در عشقآباد (Ashgabat) و ترکمنآباد (Türkmenabat) برگزار میشدند؛ غالباً زیر نظر وزارت کشاورزی و انجمن تولیدکنندگان فرش شوروی.
- فرش ترکمن در نمایشگاههای مسکو و لنینگراد بارها بهعنوان نماد فرهنگی آسیای مرکزی عرضه صورت گرفت.
ب) نمایشگاههای صنعتی شوروی
- ترکمنستان در دهه ۷۰ و ۸۰ میلادی بهطور منظم در نمایشگاه اقتصادی و دستاوردهای ملی اتحاد شوروی (VDNKh) در مسکو شرکت میکرد.
- غرفه ترکمنستان در VDNKh شامل نمایش محصولات کشاورزی، نخ، ابریشم، و هنرهای دستی بود و به توسعه شناخت برند “ترکمن فرش” کمک کرد.
در مجموع، تا پایان دوره شوروی، ساختار نمایشگاهی ترکمنستان تابع سیاستهای مرکزی بود، و فعالیتهای مستقل محلی بسیار محدود بودند.
2. دوران استقلال و تشکیل نهاد ملی نمایشگاهی (۱۹۹۱ تا ۲۰۱۰)
با استقلال کشور در سال ۱۹۹۱، دولت ترکمنستان سیاستی کاملاً دولتی و متمرکز را در حوزه نمایشگاهها اتخاذ کرد. این سیاست بر محور معرفی ظرفیتهای ملی برای جذب سرمایه خارجی و توسعه صادرات استوار بود.
الف) تأسیس نهادهای برگزارکننده رسمی
- در اواخر دهه ۱۹۹۰، مؤسسهای با نام Chamber of Commerce and Industry of Turkmenistan (CCI Turkmenistan) تشکیل شد.
- این اتاق بازرگانی، مسئولیت مستقیم برگزاری تمامی نمایشگاهها و همایشهای اقتصادی کشور را برعهده گرفت.
- نخستین رویدادهای بینالمللی در سالهای ۱۹۹۸–۲۰۰۰ با همکاری سفارتخانهها در عشقآباد برگزار شدند.
ب) تمرکز نمایشگاهی پس از استقلال
نمایشگاهها عمدتاً حول محورهای زیر شکل گرفتند:
- نفت و گاز (کانون اصلی اقتصاد ملی)،
- کشاورزی و صنایع غذایی،
- منسوجات و فرش ترکمن،
- ساختوساز و زیرساخت شهری عشقآباد.
نمونههای مهم در این دوره:
- TurkmenOil & Gas Exhibition – از ۱۹۹۵، با مشارکت شرکت دولتی نفت و گاز ترکمنستان.
- Turkmen Textile Fair – از ۱۹۹۷، با تمرکز بر فرش و منسوجات سنتی.
- Agriculture Exhibition Ashgabat – از ۱۹۹۸، با حضور شرکتهای دولتی و کشاورزان محلی.
3. دوران مدرن – گسترش بینالمللی و زیرساختهای نو (۲۰۱۰ تا امروز)
الف) توسعه زیرساختها
در سال ۲۰۱۳، مجموعه نمایشگاهی مدرن به نام Chamber of Commerce Exhibition Center در عشقآباد افتتاح شد.
این مرکز دارای چند سالن بزرگ سرپوشیده، امکانات کنفرانس، و طراحی با الهام از سبک معماری سفید مرمرین ترکمنستان است.
ج) جهتگیری دیپلماسی اقتصادی
نمایشگاههای ترکمنستان اکنون بخشی از راهبرد رسمی دولت در دیپلماسی اقتصادی هستند؛
کشور میزبان شرکتهایی از ایران، ترکیه، روسیه، چین، و کشورهای همسایه آسیای مرکزی است.
دولت ترکمنستان از برگزاری نمایشگاهها برای معرفی پروژههای بزرگ خود مانند پروژه تاپی (TAPI Gas Pipeline) استفاده میکند.
4. نقش فرهنگی و اجتماعی در نمایشگاهها
- در تمامی نمایشگاههای ملی، غرفههای ویژه به فرهنگ ترکمن اختصاص دارد: فرش، لباس سنتی، و آیینهای جشنوارهای.
- رویدادها با اجرای موسیقی سنتی دوتار و نمایش رقصهای محلی همراه میشوند.
- نمایشگاه فرش ترکمنستان سالانه به عنوان رویدادی نمادین با حمایت ریاستجمهوری برگزار میشود و یکی از محورهای معرفی هویت ملی است.
5. چشمانداز آینده نمایشگاهی ترکمنستان
دولت ترکمنستان برنامهای تحت عنوان “Exhibition Development Concept 2030” در دست اجرا دارد که بر:
- دیجیتالیسازی برگزاری نمایشگاهها،
- توسعه همکاریهای اقتصادی آسیای مرکزی و سازمان اکو (ECO)،
- گسترش نمایشگاههای مجازی و نشستهای بینالمللی آنلاین،
- و ایجاد مرکز جدید Expo Ashgabat International Complex تا حدود سال ۲۰۲۸ متمرکز است.
هدف نهایی، تبدیل ترکمنستان به پل اقتصادی و فرهنگی میان خزر تا خاور آسیا از مسیر نمایشگاهی است.
