🇧🇦 تاریخچه نمایشگاههای بوسنی و هرزگوین
1. دوران یوگسلاوی (پیش از دهه ۱۹۹۰)
پایههای صنعت نمایشگاهی بوسنی و هرزگوین در دوران جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی شکل گرفت.
در دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، دولت مرکزی یوگسلاوی سیاستی را برای ایجاد نمایشگاههای صنعتی در هر جمهوری عضو تدوین کرد. در این چارچوب، بوسنی و هرزگوین بهویژه شهر توژلا (Tuzla) و موستار (Mostar) به دلیل موقعیت صنعتیشان، میزبان نمایشگاههای تخصصی شدند.
اما سارايوو (پایتخت کنونی بوسنی و هرزگوین) از همان زمان مرکز اصلی برگزاری رویدادهای ملی و بازرگانی بود.
در سال ۱۹۵۷ نخستین نمایشگاه رسمی در سارايوو با عنوان “Sarajevski Sajam” (نمایشگاه سارايوو) در محل فعلی Centar Skenderija برگزار شد.
این نمایشگاه به تدریج به یکی از مهمترین رویدادهای اقتصادی یوگسلاوی در زمینههای:
- مهندسی و صنایع فلزی،
- انرژی و معدن،
- منسوجات،
- و صنایع چوب،
تبدیل شد.
2. دهه ۱۹۷۰ تا ۱۹۸۰ – دوران شکوفایی صنعتی و فرهنگی
این دوران را میتوان عصر طلایی نمایشگاههای بوسنی دانست.
در این سالها، بهویژه پیش از جنگ دهه ۹۰، چندین نمایشگاه مهم تأسیس شدند:
- ZEPS (Zenica Economic Fair) در شهر زنیتسا (Zenica) که از ۱۹۷۴ آغاز و به بزرگترین نمایشگاه صنعتی جمهوری تبدیل شد.
- Mostar Fair (سابقه از دهه ۷۰) که امروزه نیز یکی از مهمترین رویدادهای اقتصادی بالکان است.
- نمونههای تخصصی در حوزه نساجی، چوب و انرژی در توژلا و بانیا لوکا.
در آن زمان نمایشگاهها تحت نظارت مستقیم وزارت بازرگانی یوگسلاوی برگزار میشدند و هدفشان همگرایی اقتصادی جمهوریها و حضور شرکتهای اروپایی شرقی بود.
3. دهه ۱۹۹۰ – جنگ و رکود کامل
طی جنگ بوسنی (۱۹۹۲–۱۹۹۵) تمام ساختار نمایشگاهی کشور عملاً تعطیل شد.
بسیاری از سالنها و مراکز مانند Skenderija آسیب دیدند یا به پناهگاه و مرکز امداد تبدیل شدند.
برگزاری هر نوع نمایشگاه بینالمللی عملاً تا پایان جنگ مقدور نبود.
4. بازسازی و آغاز دوباره (پس از ۱۹۹۶)
پس از توافق دیتون و بازگشت ثبات نسبی، دولت بوسنی و هرزگوین با همکاری سازمانهای بینالمللی مانند UNDP و اتحادیه اروپا بازسازی زیرساختهای صنعتی و نمایشگاهی را در دستور کار قرار داد.
از اواخر دهه ۹۰ نمایشگاههایی مانند:
- International Trade Fair Mostar
- ZEPS International Fair Zenica
- Sarajevo Business Fair (in Skenderija Center)
دوباره فعال شدند.
این نمایشگاهها نقش مهمی در بازسازی اقتصادی کشور، معرفی فرصتهای سرمایهگذاری خارجی و بازگرداندن ارتباطات تجاری با کشورهای بالکان و اروپا داشتند.
5. دوران معاصر (۲۰۰۰ تا امروز)
امروزه بوسنی و هرزگوین دارای ساختار نمایشگاهی نسبتاً توسعهیافتهای است که از حمایت دولتهای محلی، اتحادیه اروپا و اتاقهای بازرگانی منطقهای برخوردار است.
6. نقش فرهنگی و منطقهای
نمایشگاههای بوسنی و هرزگوین فراتر از اقتصاد، نقش فرهنگی و سیاسی نیز دارند:
- در نمایشگاه موستار، همواره غرفهای مشترک برای کشورهای بالکان و اتحادیه اروپا برگزار میشود که بیانگر سیاست همگرایی بوسنی است.
- بسیاری از رویدادها با برنامههای فرهنگی ـ هنری، نمایش فیلم و موسیقی سنتی بوسنی همراهند.
- در دهه اخیر نمایشگاههای موضوعی جدیدی مانند Green Economy Fair و TechNova Sarajevo نیز معرفی شدهاند که محورشان فناوری و محیطزیست است.
در مجموع، مسیر تاریخی نمایشگاهها در بوسنی و هرزگوین بازتابی از تحولات سیاسی و اقتصادی این کشور است:
از نمایشگاههای صنعتی یوگسلاوی سابق، تا رکود جنگ و سپس بازسازی با محور همکاری بینالمللی.