نایب رییس اتاق بازرگانی یزد با تأکید بر لزوم کاهش تصدیگری دولت در اقتصاد گفت: تا زمانی که دولت خود وارد فضای بنگاهداری و کسبوکار باشد، نمیتوان انتظار تحول جدی و مثبت در اقتصاد کشور را داشت، نخستین گرهای که باید باز شود خروج دولت از رقابت مستقیم با بخش خصوصی است.
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی یزد؛ علیاصغر بیگی در نشست تخصصی بررسی موانع توسعهپذیری استارت آپی(کسب و کارهای نوآور) یزد که به همت اتاق بین المللی جوانان یزد برگزار شد افزود: ساختارهای دستوری و اقتصاد تکلیفی هیچگاه به نتیجه مطلوب نرسیدهاند و تجربه نشان داده که اقتصاد باید بر مبنای رقابت آزاد و اصول حرفهای اداره شود.
بیگی با بیان اینکه تولیدکننده عملاً اختیاری از خود ندارد را یکی از چالشهای اساسی اقتصاد ایران دانست و گفت: در چنین ساختاری، تولیدکننده و نوآور نقشی در تعیین قواعد بازی ندارد و همین موضوع مانع شکلگیری فضای رقابتی سالم میشود.
نایب رییس اتاق بازرگانی یزد همچنین به نبود امنیت برای ایدههای نوآورانه اشاره کرد و افزود: در بسیاری از موارد، ایدههای خلاقانه و استارتاپی به دلیل نبود حمایت حقوقی مناسب، توسط مجموعههای بزرگ یا شبهدولتی مصادره میشود.
وی تأکید کرد: تا زمانی که دولت بهعنوان یک رقیب بزرگ اقتصادی در بازار حضور داشته باشد، امکان شکلگیری رقابت سالم و رشد واقعی بخش خصوصی وجود نخواهد داشت. نخستین گام برای اصلاح شرایط، عقبنشینی دولت از اقتصاد و واگذاری میدان به بخش خصوصی و نیروهای خلاق و نوآور است.
اقتصاد دستوری مانع اصلی رشد شرکتهای دانشبنیان است
علی فرشادپور عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی یزد نیز با اشاره به چالشهای ساختاری اقتصاد کشور گفت: هر مسیری را که بررسی کنیم، در نهایت به یک مسئله مشترک میرسیم و آن تبعات اقتصاد دستوری است؛ مسئلهای که به گفته به شکل یک معضل فراگیر در همه حوزههای کسبوکار، بهویژه بخش دانشبنیان و فناوری، خود را نشان داده است.به باور من این یک بیماری عمومی در اقتصاد کشور است که همه فعالان اقتصادی به نوعی با آن درگیر هستند.
فرشادپور با تأکید بر ضرورت کاهش مداخله دولت در اقتصاد اظهار کرد: راهحل اصلی این وضعیت آن است که دولت هرچه سریعتر نقش دستوری خود را کنار بگذارد و بیشتر نقش نظارتی داشته باشد. ساختار فعلی که در آن حدود ۸۵ درصد اقتصاد دولتی یا شبهدولتی است، نتیجه مستقیم همین نگاه دستوری است.
عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی یزد ادامه داد: یکی از دلایل اصلی عدم توسعه کسبوکارهای دانشبنیان بهجز موارد معدود این است که جریان اصلی سرمایه و نقدینگی وارد این حوزه نشده و عملاً این بخش در حاشیه نظام تأمین مالی قرار گرفته است.
وی با اشاره به تجربه کشورهای صنعتی گفت: در بسیاری از کشورها از جمله آمریکا، شرکتهای کوچک دانشبنیان حتی در پروژههای صنایع بزرگ و نظامی مشارکت دارند، اما در کشور ما این ارتباط بهصورت نظاممند شکل نگرفته است و زنجیره تأمین در صنایع بزرگ از پیش تعیین و محدود شده است.
فرشادپور افزود: در صنایع حساس مانند نفت، گاز و حتی حوزههای نظامی، شبکهای از تأمینکنندگان مشخص وجود دارد و همین موضوع باعث شده فرصت مشارکت برای هزاران نیروی متخصص در رشتههایی مانند مکانیک، آیتی و مهندسی مواد محدود شود. این در حالی است که ورود جریان سرمایه صنایع بزرگ به این حوزه میتواند تحولی جدی ایجاد کند.
وی تأکید کرد: صنایع بزرگ کشور با هر تعریفی از خوداتکایی و خودکفایی، باید ارتباط مؤثرتری با شرکتهای دانشبنیان برقرار کنند و نیازهای واقعی خود را به این شرکتها بسپارند، نه اینکه صرفاً برای بهرهبرداری از مشوقهای مالیاتی، اقدام به ایجاد ساختارهای صوری کنند.
این عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی یزد ادامه داد: در صورت تداوم وضعیت فعلی، که در آن هم دولت در اقتصاد مداخلهگر است و هم جریانهای مالی بزرگ به سمت نوآوری حرکت نمیکنند، نمیتوان انتظار بهبود شرایط را داشت و حتی ممکن است وضعیت بدتر نیز شود.
فرشادپور با اشاره به ضرورت حفظ و حمایت از نخبگان گفت: اگر قرار است نیروهای متخصص و نخبه در کشور بمانند و مسیر شغلی خود را تغییر ندهند یا مهاجرت نکنند، لازم است دولت و ساختارهای اقتصادی برای اصلاح این وضعیت چارهای جدی بیندیشند و موانع موجود را برطرف کنند.
نوآوری، تنها مسیر میانبر توسعه اقتصادی ایران است
محمد سپهر دبیرکل اتاق بازرگانی یزد با تأکید بر نقش نوآوری در تحقق جهشهای توسعهای گفت: در ادبیات توسعه و اقتصاد نوآوری، مفهومی با عنوان میانبرهای رشد یا جهشهای توسعهای مطرح است؛ مسیری که کشورهای پیشرفتهای همچون آمریکا و آلمان طی ۱۰۰ تا ۱۵۰ سال پیمودهاند، امروز به واسطه فناوری و نوآوری میتواند در مدت ۳۰ تا ۴۰ سال طی شود.
وی افزود: دستیابی کشوری مانند ایران به سطح توسعهیافتگی کشورهای صنعتی در یک بازه ۵۰ ساله، هدفی دور از دسترس نیست، اما تحقق آن مستلزم استفاده صحیح از ابزار نوآوری و حمایت واقعی از شرکتهای نوآور و استارتاپهاست.
دبیرکل اتاق بازرگانی یزد با اشاره به وضعیت اکوسیستم استارتاپی کشور اظهار کرد: تجربه دو دهه اخیر نشان میدهد که شرکتهای کوچک نوآور و استارتاپها در ایران آنگونه که باید رشد نکردهاند و هنوز فاصله قابل توجهی با نمونههای موفق جهانی دارند.
سپهر با اشاره به مفهوم یونیکورن در اقتصاد جهانی گفت: امروز در دنیا به استارتاپهایی با ارزش بیش از یک میلیارد دلار یونیکورن گفته میشود و تعداد این شرکتها به چند هزار مورد رسیده است. در حالی که تا حدود ۱۵ سال پیش شرکتهای نفتی و معدنی در صدر بازارهای سرمایه قرار داشتند، امروز غولهای فناوری همچون اپل و مایکروسافت جای آنها را گرفتهاند؛ شرکتهایی که روزی استارتاپ بوده و اکنون به دکاکورن هایی با ارزش صدها میلیارد دلاری تبدیل شدهاند.
وی ادامه داد: در ایران تنها تعداد محدودی از شرکتها مانند اسنپ و دیجیکالا توانستهاند رشد قابل توجهی را تجربه کنند، آن هم در شرایطی که با چالشهای متعددی مواجه بودهاند. پرسش اساسی این است که چرا شرکتهای ما از یک سقف مشخص فراتر نمیروند، طول عمر بالایی ندارند و نرخ شکست در آنها بسیار بالاست.
سپهر با اشاره به تجربیات خود در پارک علم و فناوری تصریح کرد: بر اساس مشاهدات میدانی، بیش از ۸۰ تا ۸۵ درصد مجموعهها با شکست مواجه میشوند و حتی برخی که به ظاهر فعال هستند، عملا در وضعیت حیات نباتی قرار دارند و از پویایی اقتصادی برخوردار نیستند.
وی نبود یک اکوسیستم پویا مشابه سیلیکونولی را از چالشهای جدی فضای نوآوری کشور دانست و گفت: ما هنوز نتوانستهایم بستری فراهم کنیم که در آن شرکتها بتوانند رشد کنند، سرمایهگذار جذب کنند و در مسیر توسعه بینالمللی قرار گیرند.
اکوسیستم نوآوری یزد نیازمند نگاه کلان و همافزایی واقعی است
رامین زارع رییس اتاق بینالمللی جوانان یزد گفت: در جلسات انجمن جوانان کارآفرین، معمولاً با دو گروه اصلی مواجه هستیم؛ نخست استارتاپها و کسبوکارهای فناور و دوم فعالان جوان حوزه صنعت، معدن و تجارت. زمانی که پای صحبت این دو گروه مینشینیم با یک شکاف جدی روبهرو میشویم.
وی توضیح داد: فعالان صنعتی معتقدند که حوزه فناوری استان هنوز نتوانسته پاسخگوی نیازهای واقعی صنایع باشد و خدمات و دستاوردهای فناورانه، چه از منظر تأمین نیاز و چه در استمرار پشتیبانی، متناسب با نیاز صنایع بزرگ استان نیست.
زارع در ادامه به دغدغههای فعالان حوزه فناوری نیز اشاره کرد و گفت: از سوی دیگر بسیاری از جوانان فناور و استارتاپی تمایلی به تعامل با بخشهای حاکمیتی و ساختارهای تصمیمسازی ندارند، زیرا باور دارند زیرساختها و حمایتهای لازم برای رشد پایدار آنها فراهم نشده است.
وی افزود: حتی برخی از فعالان این حوزه معتقدند که هنوز در یزد و حتی در سطح کشور، اکوسیستم نوآوری به معنای واقعی کلمه شکل نگرفته است و همین مسئله باعث شده بخش زیادی از انرژی شرکتها صرف بقا و عبور از چالشهای اولیه شود.
رییس اتاق بینالمللی جوانان یزد با تأکید بر نقش اقتصاد دانشبنیان در توسعه استان خاطرنشان کرد: خروجی نهایی یک اکوسیستم نوآوری باید خلق ثروت از دانش و ایجاد اشتغال پایدار باشد، اما امروز این پرسش مطرح است که چرا بخش نوآوری استان هنوز نتوانسته سهم ملموس و قابل توجهی در تولید ناخالص داخلی یزد داشته باشد.
زارع هدف اصلی این نشست را کالبدشکافی موانع رشد اکوسیستم نوآوری دانست و گفت: تلاش داریم با شنیدن دغدغهها و نظرات فعالان حاضر در جلسه، به یک جمعبندی دقیق و کاربردی برسیم و در ادامه نیز با برگزاری نشستهای گستردهتر، مسیر همافزایی میان بخش فناوری، صنعت و نهادهای تصمیمساز را تقویت کنیم.
اقتصاد منبعمحور به بنبست رسیده و آینده از آنِ اقتصاد نوآوری است
جعفر رحمانی معاون آمار و برنامهریزی سازمان مدیریت و برنامهریزی استان با اشاره به چالشهای پیشروی اقتصاد کشور گفت: دغدغهها و نگرانیهایی که درباره عدم رشد شرکتهای فناور مطرح میشود، کاملاً واقعی و قابل درک است، اما در دل همین شرایط میتوان یک نکته امیدوارکننده را نیز مشاهده کرد؛ اینکه مدل فعلی اقتصاد کشور دیگر امکان ادامه مسیر گذشته را ندارد و ناگزیر به تغییر است.
وی با بیان اینکه اقتصاد ایران همچنان یک اقتصاد منبعمحور و مبتنی بر نهادههای اولیه است، افزود: نزدیک به ۱۵ سال است که متوسط رشد اقتصادی کشور کمتر از یک درصد بوده و عملاً ثروت جدیدی خلق نشده است. این در حالی است که برخلاف تصور عمومی مشکل ما کمبود منابع نبوده، بلکه نحوه استفاده از آنهاست.
رحمانی ادامه داد: آمارها نشان میدهد سالانه حدود پنج درصد رشد مصرف برق و گاز در کشور داشتهایم؛ رقمی بسیار قابل توجه که بیانگر مصرف گسترده منابع و انرژی است، اما این مصرف سنگین به رشد اقتصادی پایدار منجر نشده و منابع در ساختاری با قیمتگذاری دستوری و قواعد ناکارآمد هدر رفتهاند.
معاون آمار و برنامهریزی سازمان مدیریت و برنامهریزی با اشاره به وضعیت اقتصادی استان یزد اظهار کرد: هرچند یزد در یک دهه گذشته همواره رشد اقتصادی بالاتری نسبت به میانگین کشور ثبت کرده و حتی به رشد بالای چهار درصد رسیده است، اما امروز نشانههای توقف این روند نیز قابل مشاهده است.
وی تصریح کرد: اقتصاد منبعمحور در همه دنیا سقف مشخصی دارد و پس از مدتی به نقطه قفلشدگی میرسد. ناترازیهای امروز در حوزه آب، برق و گاز نیز نتیجه همین نگاه است که منابع را مصرف کردهایم بدون آنکه بهرهوری و ارزش افزوده متناسبی ایجاد شود.
رحمانی با اشاره به تجربه تاریخی شوروی سابق گفت: بزرگترین نمونه اقتصاد منبعمحور در جهان، اتحاد جماهیر شوروی بود؛ کشوری با منابع عظیم نفت، گاز و زمینهای حاصلخیز که حتی رشدهای اقتصادی بسیار بالا را تجربه کرد، اما چون بنیان خلق ثروت در آن مبتنی بر دانش و نوآوری نبود در نهایت از درون فروپاشید.
وی افزود: امروز در اقتصاد جهانی نیز شاهد هستیم که شرکتهای دانشبنیان و فناوریمحور جای غولهای سنتی نفتی را گرفتهاند، زیرا دیگر صرف منابع طبیعی مزیت پایدار ایجاد نمیکند.
معاون آمار و برنامهریزی سازمان مدیریت و برنامهریزی، همین مسئله را نقطه امید اقتصاد ایران دانست و اظهار کرد: توقف مدل فعلی، صنایع سنتی را ناگزیر خواهد کرد که برای بقا به سمت نوآوری و فناوری حرکت کنند. صنایع بزرگ، معدن و فولاد برای ادامه حیات خود چارهای جز ورود به حوزه دانشبنیان ندارند.
رحمانی در عین حال تأکید کرد: یکی از چالشهای جدی کشور، کمبود دانش فنی و ضعف ارتباطات بینالمللی است و تا زمانی که تعامل مؤثر با جهان شکل نگیرد امکان رشد واقعی فراهم نخواهد شد.دانشگاهی که نگاه بینالمللی نداشته باشد و نتواند از ظرفیت اساتید و دانشجویان خارجی استفاده کند، طبیعتاً نمیتواند در تراز جهانی فکر و عمل کند.
رحمانی گفت: مسیر اقتصاد سنتی و منبعمحور به پایان رسیده است و از این پس، بخش تولید و صنعت برای تغییر روشهای خود ناچار خواهند بود به سمت فناوران و شرکتهای دانشبنیان حرکت کنند. این اجبار در عین حال میتواند بزرگترین فرصت برای رشد شرکتهای فناوری و شکلگیری اقتصاد نوآوری در کشور باشد.
آینده اقتصاد یزد در گرو رشد واقعی شرکتهای دانشبنیان و حرکت به سمت اقتصاد نوآوری است
فاطمی اردکانی با تأکید بر ضرورت حرکت عملیاتی برای توسعه شرکتهای فناور گفت: در مواجهه با مسئله رشد شرکتهای دانشبنیان، پیش از هر چیز باید به سه پرسش اساسی چیستی، چرایی و چگونگی توجه کنیم و مهمترین آنها نیز چرایی است؛ اینکه از ابتدا قرار بود به چه نقطهای برسیم و چرا امروز به بخشی از اهداف و ایدهآلهای خود دست پیدا نکردهایم.
وی افزود: هدف این نشست، ارائه یک نسخه فوری برای حل تمام چالشهای اکوسیستم نوآوری نیست، بلکه تلاش داریم یک پرسش بنیادین را در ذهن فعالان این حوزه ایجاد کنیم تا بتوانیم از مسیر تحلیل و گفتوگو، به سمت راهحلهای عملیاتی حرکت کنیم.
مشاور استاندار یزد با اشاره به شرایط اقتصاد کشور اظهار کرد: ممکن است بخشی از مشکلات به دلیل آماده نبودن زیرساختها خطا در انتخاب مسیر یا نادیده گرفتن اقتضائات اقتصاد تورمی و رانتی کشور باشد، اما امروز بیش از هر زمان دیگری باید تمرکز خود را بر راهکارهای اجرایی و قابل تحقق بگذاریم.
فاطمی اردکانی از تدوین یک برنامه سهساله برای توسعه اقتصاد دانشبنیان خبر داد و گفت: در مجموعه پارک علم و فناوری هدفگذاری کردهایم که حجم فروش شرکتهای دانشبنیان و فناور از ۹ همت به ۶۰ همت برسد؛ به این معنا که فروش این شرکتها باید سالانه تقریباً دو برابر شود.
مشاور استاندار یزد سه ظرفیت اصلی برای حمایت از شرکتهای فناور را شامل پارک علم و فناوری، مجموعه مدیریتی استان و ظرفیتهای ارتباطی و اجرایی شخصی خود دانست و افزود: هرجا قراردادی متوقف شده، سازمانی همکاری نمیکند یا نیاز به ایجاد یک ارتباط راهبردی وجود دارد، وظیفه ما تسهیلگری و رفع موانع است.
وی با تأکید بر اهمیت سهم اقتصاد دانشبنیان در تولید ناخالص داخلی استان گفت: تا زمانی که سهم این بخش در حد یک یا دو درصد باقی بماند، اقتصاد دانشبنیان جدی گرفته نخواهد شد. هدف ما باید رسیدن به سهم ۲۰ تا ۳۰ درصدی در اقتصاد استان و تحقق اهداف برنامه توسعه باشد.
فاطمی اردکانی با اشاره به تجربه موج استارتاپی در کشور اظهار کرد: در سالهای گذشته، فضای استارتاپی و ادبیات دانشبنیان بهسرعت گسترش یافت و بسیاری از ما تنها موفقیتهای محدود این حوزه را دیدیم، در حالی که هزاران استارتاپ در دنیا با شکست مواجه میشوند و این بخشی طبیعی از مسیر نوآوری است.
وی افزود: امروز باید به جای تمرکز بر گذشته، روی ظرفیتهای موجود و امکان احیای دوباره این زیستبوم تمرکز کنیم. حتی اگر بخشی از اکوسیستم نوآوری دچار رکود شده باشد، با ایجاد بستر مناسب میتوان آن را دوباره فعال و پویا کرد.
مشاور استاندار یزد با اشاره به ضرورت حمایت در حوزههای تجاریسازی، بازاریابی و تأمین مالی تصریح کرد: تأمین مالی صرفاً به معنای اتکا به بودجه دولتی نیست و باید مدلهای نوین سرمایهگذاری و مشارکت اقتصادی را فعال کنیم.
وی همچنین با اشاره به تجربیات شخصی خود در حوزه کسبوکار گفت: تخصص فنی و مهندسی بهتنهایی برای توسعه یک شرکت کافی نیست و رشد یک کسبوکار بزرگ، نیازمند تیمی متشکل از متخصصان مدیریت، مالی، حقوقی و توسعه بازار است.
فاطمی اردکانی افزود: بسیاری از کارآفرینان در آغاز مسیر با خطاهای جدی مواجه میشوند و این بخشی طبیعی از فرآیند رشد است، اما مهم آن است که از این تجربیات برای توسعه آینده استفاده شود.
وی با اشاره به ادبیات جهانی استارتاپها خاطرنشان کرد: در بسیاری از اکوسیستمهای موفق دنیا، کارآفرینان از همان ابتدا به مدل خروج، فروش و توسعه ارزش شرکت فکر میکنند، در حالی که در ایران گاهی استارتاپها بیش از آنکه یک بنگاه اقتصادی باشند، به بخشی از هویت شخصی بنیانگذاران تبدیل میشوند.
مشاور استاندار یزد در پایان با تأکید بر ظرفیت بالای استان در حوزه تجاریسازی و ثروتآفرینی گفت: یزد ظرفیتهای گستردهای برای توسعه اقتصاد نوآوری دارد، اما تبدیل توان فنی به ثروت و ارزش اقتصادی، نیازمند یادگیری مهارتهای ترکیبی در حوزه توسعه کسبوکار، شبکهسازی و مدیریت اقتصادی است.
دیدگاه ها توسط مدیر سایت بسته شده اند.