رئیس مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی ایران، با انتقاد از غلبه نگاههای اسطورهای و گذشتهنگر بر فضای فکری، یکی از راهکارهای برونرفت از مشکلات را جایگزینی «روایت امکان توسعه» به جای «روایت امتناع» دانست.
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی یزد، عیسی منصوری در نشست شورای پژوهشی اتاق بازرگانی یزد، شخصیت مردم یزد را دارای یک هویت تمدنی، فرهنگی و کارآفرینانه دانست و گفت: در یزد، انسان هویت ایرانی خود را پررنگتر احساس میکند، این ویژگی منحصربهفرد، سرمایهای عظیم برای توسعه است.
منصوری با اشاره به گزارشهای ارائهشده مبنی بر کاهش سهم خدمات در اقتصاد استان، اظهار داشت: آمارهای یزد نشاندهنده یک نوع بازگشت به عقب است، پیشنهاد میگردد احیای بخش خدمات، بهویژه گردشگری و اقتصاد دیجیتال، در اولویت توسعه قرار گیرد.
رئیس مرکز پژوهشهای اتاق ایران با نگاهی انتقادی گفت: بسیاری از روشنفکران و صاحبنظران، در چارچوب «روایت امتناع توسعه» حرف میزنند و بیشتر بر نشدنها، ضعفها و بنبستها تأکید میکنند. در حالی که برای تغییر وضعیت، به یک نگاه توسعهای و رو به پیش نیاز داریم؛ نگاهی که بتوان از آن بهعنوان «روایت امکان توسعه» یاد کرد و بر توانمندیها، فرصتها و راههای عملی پیشِ رو تمرکز دارد.
وی افزود: ما باید از اسطورهگرایی فاصله بگیریم و به سمت عملگرایی حرکت کنیم. اسطورهگرایی یعنی برگشت مداوم به گذشته، چه گذشته باستانی و چه گذشته ایدئولوژیک؛ نگاهی که هرچند به هویت ما معنا میدهد، اما از دل آن نه راهکار اقتصادی بیرون میآید و نه مدل اجرایی برای آینده. توسعه بیش از هر چیز نیازمند نگاه رو به جلو و اقدام عملی است.
منصوری ضمن استقبال از طرحهای پژوهشی اتاق یزد با تأکید بر لزوم تعریف پروژههای اجرایی و نه صرفاً پژوهشی گفت: پیشنهاد من تمرکز بر موضوع “پایداری” با محوریت انرژی، آب و محیط زیست و سایر موضوعاتی است که جنبه کمیابی دارد، است. اما نباید خودمان را در سطح کارخانه محدود کنیم؛ بلکه باید در سطح صنعت قاعدهگذاری کنیم. برای مثال، برای کل صنعت کاشی یا فولاد الگوی مدیریت مصرف انرژی تدوین کنیم و سازمان برنامه نیز برای آن نظام تشویق و توسعه در نظر بگیرد.
دانشگاهها از مقالهنویسی صِرف به سمت پژوهشهای کاربردی حرکت کنند
رئیس شورای پژوهشی و نایب رئیس اتاق بازرگانی یزد، ضمن انتقاد از ساختار اقتصاد مبتنی بر منابع، بر لزوم پیوند واقعی صنعت و دانشگاه تاکید کرد. غضنفر امیرجلیلی با اشاره به فعالیتهای شورای پژوهشی اتاق بازرگانی یزد، اظهار داشت: با گفتمانهای صورت گرفته، در حال نزدیک تر شدن به هدف خود که ارتباط بدنه علمی با صنعت است هستیم هرچند این مسیر نیاز به مراقبت و جدیت بیشتری دارد، هدف ما این است که جامعه دانشگاهی را با واقعیتهای میدان اقتصاد و صنعت آشنا کنیم و آنها را به مشارکت عملی دعوت نماییم.
رئیس شورای پژوهشی اتاق بازرگانی یزد با بیان اینکه نگاه دانشگاهی باید از صرفِ تولید مقاله تغییر کند، گفت: ما صراحتاً اعلام کردهایم که به دنبال مقاله نیستیم؛ بلکه نیازمند پژوهشهای کاربردی و مسئلهمحور هستیم. خوشبختانه این پیام به خوبی در حال انتقال است و دانشگاهیان در حال درک نیازهای واقعی ما هستند.
امیرجلیلی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از ساختار فعلی اقتصاد تصریح کرد: متاسفانه بخش عمدهای از تولید ناخالص داخلی (GDP) ما ناشی از فروش منابع است که این وابستگی خوب نیست و باید برای آن چارهاندیشی شود.
نایب رئیس اتاق بازرگانی یزد به اجرای طرح «تاجر کوچک» اشاره کرد و بیان داشت: دو سال است که برنامهای تحت عنوان “تاجر کوچک” را در تابستانها اجرا میکنیم. استقبال از این طرح و تأثیرگذاری آن بر ذهنیت کودکان خوب بوده است، اگرچه ممکن است نتایج این آموزشها در کوتاهمدت دیده نشود، اما این مسئلهای است که باید از کودکی آغاز شود.
یزد نیازمند «تغییر الگو» از صنعت آببر به توسعه منابع انسانی است
مدیرعامل انجمن بهرهوری ایران و استاندار اسبق یزد با انتقاد از توسعه نامتوازن استان، بر ضرورت تغییر مسیر اقتصاد یزد به سمت سرمایهگذاری بر منابع انسانی، آموزش عالی و گردشگری تأکید کرد.
سید حمید کلانتری با بیان اینکه «منابع انسانی» مهمترین مزیت رقابتی یزد است، گفت: تاریخ و فرهنگ این استان نشان میدهد استعداد یادگیری و سختکوشی در مردم یزد نهادینه شده است. اما تمرکز افراطی بر کنکور، ما را از استعدادیابی واقعی و تربیت انسانهای توانمند دور کرده و یزد نباید صرفاً به آمار قبولی کنکور دل خوش کند.
وی در ادامه افزود: توسعه پایدار در یزد با توجه به محدودیت شدید منابع آبی، نیازمند تمرکز بر حوزههایی کمآببر مانند گردشگری و توسعه سرمایه انسانی است. سرمایهگذاری بر مهارت، نوآوری و توانمندسازی جوانان میتواند یزد را به پشتوانه علمی و فکری کشور تبدیل کند.
نخبگان و گروههای دغدغهمند؛ پیشران توسعه درونزای یزد
اکرم فداکار، عضو شورای پژوهشی اتاق بازرگانی یزد، با انتقاد از تمرکزگرایی و وابستگی به منابع ارزانقیمت، بر ضرورت بازگشت به الگوهای توسعه درونزا و ارائه راهکارهای اجرایی به مدیران ارشد استان تأکید کرد.
وی با اشاره به نقش نهادهای پژوهشی در سیاستگذاری گفت: لازم است فراتر از تولید گزارشهای پژوهشی، پیشنهادهای مشخص و عملیاتی با نگاه حاکمیتی و توسعهای تدوین و مستقیماً در اختیار مدیران ارشد استان قرار گیرد، بهگونهای که ساز و کار اجرای آنها نیز روشن باشد.
فداکار، نقش نخبگان را در پیشبرد توسعه استان کلیدی دانست و افزود: شکلگیری گروههای کوچک اما دغدغهمند میتواند بهعنوان موتور محرک توسعه یزد عمل کند.
وی ادامه داد، در اختیار قرار گرفتن انرژی ارزانقیمت، ذهن اقتصادی را به سمت بهرهبرداری از مزیتهای قیمتی سوق میدهد و انگیزه تلاش و نوآوری را تضعیف میکند. در غیر این صورت، مسیر طبیعی توسعه یزدیها، متناسب با اقلیم و فرهنگ بومی، ادامه پیدا میکرد.
فداکار در پایان بر اهمیت اقدامات زیربنایی فرهنگی و آموزشی تأکید کرد و گفت: بخشی از فعالیتهای درونزایی امروز استان، سرمایهگذاری برای آینده است؛ تلاشی برای حفظ یادگیری و آمادگی برای زمانی که شرایط بهبود یابد و امکان اثرگذاری واقعی فراهم شود.
سیاستگذاری صنعتی باید مبتنی بر نگاه بلندمدت و مسئولانه باشد
رئیس خانه صمت استان یزد با اشاره به تجربههای گذشته در حوزه صدور مجوزهای صنعتی، خواستار شفافسازی در اجرای مصوبات ستاد تسهیل و نحوه هزینهکرد عوارض آلایندگی شد.
سید علیاکبر کلانتر با طرح موضوع اولویتگذاری پژوهشها اظهار داشت: پرسش مهم این است که نیازهای پژوهشی استان چگونه شناسایی و اولویتبندی میشوند؟ منابع پژوهشی باید در مسیری هزینه شود که با مسائل اصلی استان و اقتصاد کشور همراستا باشد. لازم است سازوکار مشخصی وجود داشته باشد تا روشن شود چرا در مقطعی «آب» یا «انرژی» بهعنوان اولویت پژوهشی انتخاب میشود.
رئیس خانه صمت یزد با مرور سیاستهای صنعتی گذشته گفت: در حالی که دشت یزد–اردکان دشت ممنوعه محسوب میشد، بخش قابل توجهی از صنایع آببر در همین محدوده مستقر شدند. در آن مقطع مجوزهای متعددی صادر شد که بخشی از آنها به مرحله بهرهبرداری نرسید، اما امروز با پیامدهای زیستمحیطی و محدودیت منابع مواجه هستیم. این تجربه نشان میدهد سیاستگذاریها باید مسئولانهتر و مبتنی بر نگاه بلندمدت انجام شود.
وی با اشاره به لزوم پرهیز از تصمیمهای مقطعی افزود: در مدیریت صنعتی، بیش از واکنشهای کوتاهمدت، به برنامهریزی پایدار و آیندهنگر نیاز داریم تا تصمیمها بهصورت مقطعی اتخاذ نشود.
کلانتر همچنین درباره شرایط صنایع استان گفت: با واقعی شدن نرخ انرژی و محاسبه قیمت گاز و برق بر مبنای نرخهای جهانی، بسیاری از صنایع موجود با چالش جدی مواجه میشوند. از سوی دیگر، سرمایهگذاریهای سنگینی در این حوزهها انجام شده و لازم است بهجای برخوردهای قهری، راهکارهای منطقی و تدریجی برای اصلاح وضعیت در نظر گرفته شود.
وی در پایان با اشاره به عوارض مالی آلایندگی صنایع تأکید کرد: این منابع رقم قابل توجهی را شامل میشود و انتظار میرود محل هزینهکرد آن بهصورت شفاف مشخص باشد و از طریق مشوقها و سازوکارهای اصلاحی، صرف کاهش آلودگی همان صنایع شود تا اثربخشی واقعی داشته باشد.
حرکت یزد به سوی اقتصاد متوازن با تمرکز بر خدمات و لجستیک
عضو شورای پژوهشی اتاق بازرگانی یزد، با هشدار نسبت به سهم پایین بخش خدمات در اقتصاد استان، از تدوین برنامه «یزد پایدار» برای تغییر ریل اقتصادی به سمت خدمات و تکمیل زنجیره ارزش خبر داد.
جعفر رحمانی با اشاره به نتایج مطالعات آمایش سرزمین اظهار داشت: بر اساس مطالعات دقیقی که انجام شده، ما به این نتیجه رسیدیم که مسیر خلق ثروت در آینده استان نباید با ناپایداری همراه باشد. بر همین اساس برنامه راهبردی «یزد پایدار» در شورای برنامهریزی مطرح شده که شامل ۵ تا ۶ محور اصلی برای ثروتآفرینی است.
وی افزود: در این برنامه، اولویت نخست توسعه بخش “خدمات” است، اولویتهای بعدی نیز تکمیل زنجیره ارزش در صنایع موجود مانند فولاد با تمرکز بر حلقههایی است که ارزش افزوده بالاتری دارند و به سمت اقتصاد چرخشی حرکت میکنند.
رحمانی با مقایسه سهم خدمات در دنیا، ایران و یزد مطرح کرد، در کشورهای توسعهیافته، سهم بخش خدمات در اقتصاد بالای ۶۵ درصد است، این رقم در میانگین کشوری ایران حدود ۴۰ تا ۴۱ درصد است، اما متأسفانه در استان یزد این سهم کمتر است. این آمار نشان میدهد استان یزد، با وجود پتانسیلهای قابل توجه، هنوز از ظرفیتهای بخش خدمات بهطور کامل بهرهبرداری نکرده و فرصت مناسبی برای همسطح شدن و حتی پیشی گرفتن از میانگین کشوری در این حوزه دارد.
عضو شورای پژوهشی اتاق بازرگانی یزد با انتقاد از غلبه نگاه صنعتی بر هویت تجاری استان گفت: یزد به صورت تاریخی استانی مبتنی بر تجارت، بازرگانی و لجستیک بوده است. زمانی ما در حوزه راهداری و لجستیک جزو دو استان برتر کشور بودیم، اما گسترش فیزیکی صنعت باعث شد این مزیت تاریخی را فراموش کنیم.
وی در پایان خاطرنشان کرد: اکنون زمان نهادسازی و اجراست. شایسته است بخش خصوصی را تشویق کنیم تا سرمایهگذاریهای خود را از صنایع اشباع شده به سمت حوزه خدمات و لجستیک هدایت کند تا اقتصاد استان به تعادل و پایداری برسد.
دیدگاه ها توسط مدیر سایت بسته شده اند.